Milieu mag geen hype zijn (opinie)

Eindelijk is de ernst van klimaatverandering tot ons doorgedrongen. De kunst is om het thema op de agenda te houden.

In tegenstelling tot wat u denkt, bepaalt u niet zelf wat u belangrijk vindt. Dat gebeurt door nieuwsredacties. Thema’s als het milieu komen hoog op onze agenda’s als de kranten er vol mee staan. Ze verdwijnen uit onze gedachten zodra de media erover zwijgen.

Neem het milieu bijvoorbeeld. De film ’An inconvenient truth’ van Al Gore heeft het milieu prominent op de media-agenda geposteerd, waardoor de Nederlander zich nu (eindelijk) lijkt te realiseren dat het ernst is. Daarna spraken grootmachten uit het bedrijfsleven als Unilever, KLM en Shell in een brief aan het nieuwe kabinet hun bezorgdheid uit over het milieu. Tot slot sprak staatssecretaris Pieter van Geel (milieu) met de top van het Nederlandse bedrijfsleven over maatregelen.

Positieve ontwikkelingen dus. Er gebeurt iets. Nederland komt in beweging. Tegelijkertijd wekt de huidige gang van zaken ook mijn zorgen. Dankzij een sterk staaltje pr heeft Gore Nederland in korte tijd het belang van energiebesparing doen inzien. Zelfs MTV herhaalt tot in den treuren een indrukwekkende special over zijn documentaire. Knappe jongen die zich géén zorgen maakt over het broeikaseffect.

Nationale bewustwording en bezorgdheid is stap één naar de oplossing, maar uiteindelijk is concrete actie vereist. Vanuit Den Haag, maar ook door de consument. De Sociaal Economische Raad (SER) adviseerde de overheid onlangs voor het milieu geld te reserveren.

De enige manier waarop Nederland decennialang kan volharden in het doorvoeren van de noodzakelijke veranderingen, is door mensen continu te wijzen op de urgentie van deze maatregelen. Bijvoorbeeld door het nieuws er bijna dagelijks door te laten beheersen.

Helaas heeft het nieuws echter, in deze context, vervelende eigenschappen. Nieuws verandert en nieuws is mode. In 2008 – als een nieuwe uitbraak van mond-en-klauwzeer, TBC of het rookverbod in de horeca misschien het nieuws domineren – zal niemand stilstaan bij het laten aanstaan van de standby-knop op de televisie.

Kortom, ik betwijfel of het in een maatschappij waar onze ’agenda’ zo prominent bepaald wordt door het nieuws, überhaupt mogelijk is om de noodzakelijke gedragsveranderingen door te voeren en meerjarige overheidsgelden te reserveren. Daarom ligt hier een taak voor belangenorganisaties. Zij moeten zich er van bewust zijn, dat het van groot belang is om continu nieuws te blijven maken. Op deze manier kunnen zij aandacht vragen voor wat u belangrijk zou moeten vinden. Het milieu is immers meer dan een hype, het is een halszaak.

Ivo van den Brand is pr-adviseur bij Het PR Bureau te Amsterdam.