Kamer dreigt met vliegverbod voor lawaaiige Awacs

(Novum) - Lawaaiige Awacs-verkenningsvliegtuigen wordt het mogelijk verboden om boven Nederland te vliegen. Met dit dreigement wil de Tweede Kamer de druk op de Navo opvoeren om iets te doen aan de geluidshinder die het Zuid-Limburgse Schinveld ondervindt van de nabijgelegen Navo-vliegbasis Geilenkirchen in Duitsland. Dat bleek woensdag tijdens een debat in de Tweede Kamer.

De inwoners van Schinveld hebben veel last van het lawaai van de vliegtuigen, die de veiligheid van het luchtruim in de gaten houden. Een jaar geleden kwam de luchtmachtbasis uitgebreid in het nieuws toen er werd geprotesteerd tegen de kap van bomen om plaats te maken voor de vliegroute van de toestellen.

Gesprekken met de Navo over het vervangen van lawaaiige motoren door stillere zijn tot nu toe op niets uitgelopen. De meeste partijen willen nu dat de Nederlandse regering zich harder opstelt en de duimschroeven bij de verdragsorganisatie aandraait. Als de Navo voet bij stuk houdt, moet de regering gebruik gaan maken van de zogeheten binnenvluchtregeling. Dit houdt in dat de overheid een verbod kan instellen voor lawaaiige Awacs om nog langer over Nederlands grondgebied te vliegen. "Het is tijd dat we onze tanden aan de Navo laten zien", vindt SP-Kamerlid Paulus Jansen.

Jansen wordt gesteund door GroenLinks. CDA en PvdA willen in eerste instantie nog niet zover gaan om een vliegverbod in te stellen, maar willen de regeling wel gebruiken om de druk op te voeren. "Het is een troefkaart richting de Navo", zei PvdA-Kamerlid Diederik Samsom.

Staatssecretaris van Defensie Cees van der Knaap (CDA) ziet niets in dit plan. Nederland is het enige Navo-land dat zich sterk maakt voor stillere Awacs. "Bij de Navo is geen enkel begrip voor ons standpunt. Het plaatsen van stillere motoren heeft geen prioriteit." Bovendien zou de maatregel ten koste gaan van de veiligheid. "Ik verzet me ernstig tegen een vliegverbod", zei Van der Knaap. "We kunnen het ons wat de veiligheid betreft niet permitteren om een witte vlek boven het land te hebben."

Nederland zou zich daarmee ook in de eigen vingers snijden, omdat in Navo-verband het principe van wederkerigheid geldt. Dat kan betekenen dat de bal terugkaatst en Nederlandse vliegtuigen niet meer boven andere Navo-gebieden mogen vliegen.

Van der Knaap oefent op anderen manieren druk uit, zei hij. "We zijn zeer actief op dit dossier." Zo verzet de staatssecretaris zich tegen de komst van een nieuw type verkenningsvliegtuigen van het type AGS naar de vliegbasis, iets wat Duitsland juist graag wil. "Door de komst van deze toestellen tegen te houden, versterken we onze onderhandelingspositie voor stillere Awacs."

De Kamer toonde begrip voor het veiligheidsargument, maar wil de druk op de Navo toch opvoeren. De SP gaf aan op dit punt een motie te willen indienen. Voordat het zover komt, stuurt de staatssecretaris een brief naar de Kamer. Hierin zet hij uiteen wat de mogelijkheden zijn om de binnenvluchtregeling in te zetten zonder dat de veiligheid in het geding komt.