openbaar vervoer / Chipkaart schept verwarring

Minister Peijs van verkeer geeft donderdag het startschot voor de publiciteitscampagne rond de OV-chipkaart, de vervanger van het treinkaartje en strippenkaart. Maar tarieven en aanschafprijs zijn nog altijd niet duidelijk.

De publiciteitscampagne is hard nodig. Het project verloopt verre van probleemloos. Als laatste in de rij van vertragingen, kinderziekten en bezwaren, kwam een waarschuwing van de Tweede Kamer vorige week. Een meerderheid vreest samen met reizigersvereniging Rover dat de invoering van de OV-chipkaart een chaos in de tarieven voor bus- en treinvervoer zal veroorzaken.

De tarieven voor de OV-chipkaart worden de verantwoordelijkheid van gemeenten en provincies. Dit is een uitvloeisel van de wet Personenvervoer uit 2000, over de aanbesteding van het openbaar vervoer. „De tarieven staan nog niet vast. De decentrale overheden en de vervoerders zijn daarover in onderhandeling”, zegt Arjen Boukema van Koninklijk Nederlands Vervoer (KNV).

KNV, de werkgeversorganisatie voor onder meer het openbaar vervoer, denkt dat het met de chaos en prijsverhogingen wel meevalt. Boukema: „De provincies en gemeenten ontwikkelen juist een tarievenkader om grote prijsstijgingen te voorkomen.”’ KNV zegt er wel bij dat één OV- chipkaart niet betekent dat er ook één tarief komt. De NS hanteren straks eigen prijzen en dat gaat ook op voor de overige vervoerders.

„Ze hebben de vrijheid hun eigen tarieven te stellen. Mits natuurlijk binnen de nieuwe kaders”, zegt Boukema. Nog onlangs vroegen de provincies om een tariefsverhoging. Minister Peijs schoof die terzijde.

De nieuwe kaart zou volgens Rover onoverzichtelijkheid in de hand werken als de vervoermaatschappijen met eigen kortingen komen. De NS bijvoorbeeld geven straks 50 procent reductie op de wegwerpvariant van de kaart, voor wie reist tijdens daluren tussen 9 uur ’s ochtends en 6 uur ’s middags. En 20 procent korting voor wie na 9 uur in de ochtend met de trein gaat, maar wel tijdens de avondspits. „We vrezen geen wirwar aan speciale regelingen. Het voorbeeld van de NS gaat slechts op voor wie op saldo reist, dus zonder abonnementsvorm”, weet Boukema. „De kortingen die reizigers nu genieten, zullen veelal blijven.”

De OV-chipkaart maakt straks een prijsdifferentiatie mogelijk in stads- en streekvervoer. De huidige strippenkaart kent geen piek- of daltarief. KNV meent dat de chipkaart ’eindelijk kwaliteit op maat in het ov’ mogelijk maakt. Het zou kunnen betekenen dat reizigers straks in de spits in de bus, tram of metro een hoger tarief betalen.

De zones van de strippenkaart voor het stads- en streekvervoer maken plaats voor een nieuw systeem, gebaseerd op afgelegde kilometers. De kilometerprijs ligt nog lang niet overal vast. In Rotterdam, waar de RET al enige tijd een pilot doet met de OV-chipkaart, is het tarief 11 eurocent per kilometer.

Ongewis is ook de aanschafprijs van de OV-chipkaart. Die ligt in beginsel op 7,50 euro. De kaart is vijf jaar geldig. Maar dankzij een subsidie van het ministerie van verkeer kan de introductieprijs per vervoerder en gemeente verschillen. Sommige provincies en vervoerders willen de kaart gratis aanbieden.

De totale kosten voor het project zijn begroot op ruim 1,2 miljard. 440 miljoen komt voor rekening van de provincies, rijksoverheid en het stads- en streekvervoer. De overige kosten – 785 miljoen – worden gedragen door de NS.