Slopen lost problemen niet op

Met het slopen van huizen zijn probleemwijken nog niet verdwenen. Hoogleraar Thomsen pleit voor een bezinningsjaar.

Laat de betonmolen eens een jaar stilstaan en gebruik dat jaar om met bewoners van probleemwijken te bespreken wat er zou moeten veranderen. Goede kans dat zo’n bezinningsjaar heel andere ideeën oplevert dan slopen en nieuw bouwen.

André Thomsen, oud-hoogleraar woningbeheer, heeft een uitgesproken visie op het beleid van corporaties. Die gaan ’steeds meer de kant op van harde vastgoedbaasjes’. Goedkope huurwoningen worden vaak gesloopt om plaats te maken voor dure koopwoningen. Maar daarmee zijn de problemen in een wijk niet verdwenen. „Als je die onder de loep neemt, zie je dat de problemen in een wijk maar zeer ten dele te maken hebben met de bouwtechnische staat van woningen.”

Slopen is populair bij corporaties. Thomsen wijt dat aan een combinatie van ’persoonlijke voorkeuren, bestuurscultuur, vooroordelen en verborgen agenda’s’. Eerder berekende hij dat sloop en nieuwbouw traag verlopen. Nu wordt per jaar maar een kwart procent van de woningvoorraad (6,9 miljoen huizen) vervangen. Dat betekent dat de voorraad nog tenminste 400 jaar mee moet. Renovatie gaat veel sneller dan slopen en nieuw bouwen.

Thomsen is niet onder de indruk van de aankondiging dat corporaties hun investeringen in achterstandswijken verdubbelen. „Bijna alle politieke partijen willen de vermogens van de corporaties afromen of relevanter inzetten.” In de bouwwereld zal gejuich opgaan omdat de corporaties nog meer huizen willen slopen en nieuw bouwen. „De betonmolen kan draaien. Maar ik ben bang dat het zo niet werkt. Het wordt tijd dat de corporaties de blik meer naar binnen richten.”

Problemen in wijken hebben ook te maken met voortijdige schoolverlaters, criminaliteit en werkloosheid. De corporaties zeggen 200 miljoen euro per jaar te willen uittrekken voor leefbaarheid en sociale activiteiten. Ook daarover is Thomsen sceptisch. „Deze categorie investeringen is heel lastig in beeld te brengen. Moet ik daarbij denken aan het jaarlijkse barbequefeestje of gaat het om wezenlijker zaken?”

Uit eigen ervaring weet Thomsen dat het voor corporaties lastig is om het beleid bij te sturen. Hij is commissaris bij een sociaal ingestelde corporatie, maar die heeft ook plannen om huurhuizen duurder te maken voor mensen met hogere inkomens. Principieel onjuist, vindt Thomsen. „Mensen wonen daar omdat de woningmarkt op slot zit. Het alternatief ontbreekt om een koopwoning te kunnen kopen.”