De eeuwige treurwilg

Malcolm Middleton en Flip Kowlier zijn deze week te zien op het Crossing Border-festival. Middleton als de pessimist, Kowlier als de rust zelve.

De vrijdagavond van het Crossing Borderfestival in Den Haag staat in het teken van de Scottish Night. De afgelopen jaren zijn we overspoeld met talent uit het noordelijkste puntje van Groot-Brittannië. Is het de immer geroemde whiskey die de muzikaliteit verder ontwikkelt? Of de pints met ale? De Haggis soms?

Malcolm Middleton is een van de artiesten die de Scottish Night zal opleuken. Hoewel opleuken: zijn drie soloplaten ’5:14 Fluoxytine Seagull Alcohol John Nicotine’ (2002), ’Into The Woods’ (2005) en het dit jaar verschenen ’A Brighter Beat’ tonen een depressieveling, een treurwilg en een pessimist ten voeten uit. In zijn teksten althans, want de muzikale omlijsting gaat van vrolijke folk en gierende gitaren tot stampende discodeunen. Niet bepaald wat je zou verwachten bij teksten over de dood, eenzaamheid en een mislukte clown.

Die mislukte clown Crappo, die op het eerste album geïntroduceerd wordt, is hijzelf. „Ook ik maak altijd de slechtste grappen op de verkeerde momenten, waardoor mensen me altijd beu zijn”, vertelt een niet al te opgewekte Middleton. „Zo gaat het al jaren. Gelukkig is Crappo nu dood. Ik was er klaar mee.”

Dit soort figuren staan centraal in de teksten van de Schotse singer-songwriter, die voorheen deel uitmaakte van de populaire indiegroep Arab Strap. „Al mijn teksten zijn autobiografisch. Ik kan alleen schrijven en muziek maken als ik depressief ben. Als ik vrolijk ben, dan zit ik in de kroeg aan het goedkope bier. Dat is toch logisch?”

Samen met Aidan Moffat behoorde Middleton tot een van de bekendste bands uit Glasgow, Arab Strap. Vernoemd naar de titel van een nummer van een andere bekende band uit Glasgow: Belle & Sebastian. Vorig jaar september ging Arab Strap uit elkaar na een carrière en vriendschap van tien jaar. „Ik mis Aidan steeds meer. We spreken elkaar nog regelmatig. Dat is heel vreemd, want toen we in Arab Strap zaten kon ik hem af en toe wel schieten. Maar ik mis zijn gezelschap, zijn persoon en iemand die net als ik van goedkoop bier houdt.”

Sinds het verschijnen van ’A Brighter Beat’ is Malcolm non-stop op toernee. Alleen. Met zichzelf. „Man, ik vind het moeilijk om mijn eigen gezelschap te zijn. Het is leuk om een soloalbum te maken. Het is leuk om op te treden voor een enthousiast publiek. Maar je raakt er zo geïsoleerd van. Ik voel me soms zo afgestompt van de wereld. Daarom denk ik dat het niet lang zal duren voordat ik weer in een band zit. Begrijp me niet verkeerd, ik vind de vrijheid van solo erg aangenaam, maar af en toe wil ik ook gewoon op de achtergrond een riedeltje gitaar spelen zonder na te hoeven denken.”

Op de vraag wat hij nu werkelijk wil, heeft hij geen antwoord. Hij weet het gewoon niet, geeft hij zelf toe. „. Ik ben een ontzettende twijfelkont. Dat is voor mij ook vermoeiend en verwarrend. Ik moet altijd honderd keer aan mezelf vragen of ik het wel echt wil, of ik het wel echt leuk vind. Mensen weten ook nooit goed wat ze met mij aan moeten. De mensen die mij kennen als Malcolm, de zanger, proberen me op te fleuren. Denken dat ik van iedere flat wil springen die ik tegenkom. Ze hebben altijd medelijden met me. Als dan blijkt dat ik een gewone vrolijke kerel ben, voelen ze zich verraden. Zo raar! Ik schrijf als ik een dip heb, hoe vaak moet ik dat nog uitleggen?”

Het contrast wordt ook duidelijk in zijn muziek. De gitzwarte teksten worden opgevrolijkt door spitse melodielijnen en sympathiek gitaarspel. „Ik hou ervan om verwarring te zaaien. Of is het nu dat ik zelf gewoon verward ben? Ik moet er juist om lachen als ik zing dat we allemaal alleen dood zullen gaan, en dat ik daar dan een heel vrolijk meezingliedje van maak. Ik hoop aan de andere kant dat mensen de boodschap in mijn teksten ook meekrijgen. Namelijk dat het leven zo voorbij kan zijn en dat je alles eruit moet halen wat erin zit.”

Over al het talent dat uit Glasgow komt heeft hij gelukkig ook een duidelijke mening. „Inderdaad, de whiskey, het goedkope bier, de immer aanwezige regen en de eighties disco’s, dat trekt een bijzonder soort volk aan”, lacht hij.

„Nee, we zijn allemaal van dezelfde generatie. We luisterden naar dezelfde muziek, bezochten dezelfde clubs en pubs. Glasgow is niet zo groot, moet je weten. En Schotten staan bekend om hun verlegen houding. In Glasgow zochten we allemaal naar een manier om over die onzekerheid heen te komen. We grepen allemaal naar een gitaar. Zo simpel is het!”