Inspanningen van opeenvolgende bondskanselieren halen niets uit / Polen blijft Duitsland bespotten

Duitsland krijgt vanuit Polen de ene belediging na de andere te verduren. Maar de Duitsers doen alsof er niets aan de hand is.

„Natuurlijk getuigt de cover van Wprost niet van goede smaak”, zegt Frank-Walter Steinmeier over de karikatuur die de tweeling Kaczynski toont terwijl ze aan de borsten van Merkel zuigt. „En dat de Poolse premier het huidige Duitsland vergelijkt met de tijd toen Hitler opkwam, is historisch niet te rechtvaardigen.”

Verder wil de Duitse minister van buitenlandse zaken niet gaan. Ook al drongen de media gisteren op de persconferentie nog zo aan, Steinmeier weigerde in zijn terugblik op de EU-top van afgelopen week de botsing met de Polen te dramatiseren. „De geschiedenis leert dat een goede samenwerking tussen Duitsland en Polen van het grootste belang is.”

Duitse politici en commentatoren reageren terughoudend op de provocaties uit Polen. Alleen het boulevardblad Bild sloeg hard terug: ’Polen bespotten Duitse kanselier’, kopte de krant en noemde de prent ’smakeloos, brutaal en onaanvaardbaar!’

In Duitsland vraagt men zich af waar men al die hoon uit het buurland aan te danken heeft. Geduldig sommen de media op wat achtereenvolgende bondskanseliers allemaal hebben gedaan om de historische schuld tegenover de Polen goed te maken. Dat begon met Willy Brandt, die in 1970 de wereld ontroerde met een spontane knieval voor het monument van de opstand in het Warschause getto tegen de Duitse nazi’s.

Onder zijn opvolger Helmut Schmidt stuurden honderdduizenden Duitsers de militair onderdrukte Polen pakketten met levensmiddelen. Bondskanselier Helmut Kohl verzekerde de Polen per verdrag dat de grens tussen Duitsland en Polen onaantastbaar was. En Gerhard Schröder maakte voor eens en altijd duidelijk dat de Bondsrepubliek terugvordering van voormalig Duits bezit in Polen niet accepteert.

De inspanningen van bondskanselier Merkel voor een goede verstandhouding met de Polen waren nog intensiever. Dat was ook nodig, want voorganger Schröder had ondanks goede bedoelingen toch voor irritaties gezorgd. Ten eerste door Polens meest geliefde bondgenoot, Amerika, te bruuskeren. En vooral door met Rusland een gaspijplijn af te spreken die buiten Polen om loopt.

Meteen na haar benoeming eind 2005 reisde Merkel naar Polen om goodwill te kweken. Ze benadrukte haar uit de DDR-tijd stammende liefde voor Polen en haar pro-Amerikaanse houding. Korte tijd later redde ze de EU-top door de veeleisende Polen 100 miljoen euro extra subsidie toe te schuiven.

Ondertussen stapelen de voorbeelden zich op van uitwisselingsprogramma’s en samenwerkingsprojecten waarin de Duitsers veel geld en energie stoppen terwijl de Polen met halfhartige medewerking of zelfs regelrechte boycot reageren. De liefde komt soms wel erg van één kant.

Opinieonderzoek onderstreept dat. Zelfs na het dwarse optreden van Polen op de EU-top vorige week en na de spot van het blad Wprost op bondskanselier Merkel noemt twee derde van de Duitsers de Polen ’sympathiek’. Dat blijkt uit een peiling die het blad Stern gisteren publiceerde. Slechts één op de vijf Duitsers vindt de Polen ’onsympathiek’.

Zelfs hardnekkige vooroordelen van Duitsers over Polen lijken snel te slijten. Het populaire cliché uit de jaren negentig van de Poolse autodief duikt in de Duitse media nog maar zelden op. En de meer recente angst dat de Polen de banen van de Duitsers inpikken, lijkt aanzienlijk getemperd. Volgens het onderzoek van Stern ziet driekwart van de Duitsers in de Polen geen concurrenten meer op de arbeidsmarkt.