natuurdagboek 16 juli 2007 / De gehakkelde aurelia is een nomade

Ik ken de gehakkelde aurelia uit Overijssel, Zuid-Limburg, West-Duitsland en Amstelveen. In het oosten en het zuiden van ons land komt hij veel voor, in het noorden en het westen is hij lange tijd heel zeldzaam geweest. Het is een van de dagvlindersoorten die in ons land sterk achteruit zijn gegaan.

Net als alle andere vosachtige dagvlinders, zoals atalanta, kleine vos, dagpauwoog en landkaartje, legt het vrouwtje van de gehakkelde aurelia haar eitjes gewoonlijk op brandnetel. Maar ze neemt ook genoegen met hop, zoals ik in onze eigen tuin merkte. Daar liep de kenmerkende gestekelde rups over de schutting, die door hop was overwoekerd. De rups ziet er heel anders uit dan die van de andere vosachtigen.

De gehakkelde aurelia is een nomade die in sommige jaren talrijk kan zijn, maar in andere jaren vrijwel ontbreekt. De noordgrens van zijn verspreidingsgebied ligt over het midden van ons land. Zijn optreden wisselt met de jaren. Na ruim veertig jaar afwezigheid is hij de laatste vijftien jaar steeds verder naar het noorden en westen opgedrongen. Of hij hier blijft, is de vraag. Ons land wordt steeds ongunstiger voor dagvlinders, zelfs voor de gewone soorten, al gaat dat langzaam. Sinds 1990 is de dagvlinderstand met bijna de helft achteruitgegaan, meldt De Vlinderstichting. Voornamelijk doordat ze te weinig leefgebied hebben. Vermesting, verzuring en verdroging zijn andere oorzaken.