Ontbreken geld probleemwijken grote domper

Dat het kabinet het oneens blijft met de woningbouwcorporaties over veertig probleemwijken, is geen goed teken. De corporaties zijn een broodnodige partner. Maar zij eisen meer zeggenschap.

Het kabinet is er niet in geslaagd in de afgelopen dagen tot een akkoord te komen met de woningbouwcorporaties over miljarden investeringen in de veertig door minister Vogelaar (wonen, wijken en integratie) aangewezen probleemwijken.

Daardoor beschikt zij vooralsnog niet over middelen om de sociaal-economische achterstanden en verpaupering in de wijken aan te pakken. Deze post staat als nog niet afgehandeld op de begroting van collega-minister Bos (financiën), die nu hard aan het werk is zijn Miljoenennota voor Prinsjesdag rond te krijgen.

Het kabinet besprak gisteren uitgebreid de mogelijkheid om met een wettelijke heffing het vermogen van de corporaties af te romen. Op deze wijze wil Bos 750 miljoen per jaar binnen halen. Het geld wordt in een wijksubsidiefonds gestopt, waaruit projecten worden betaald om de leefbaarheid en veiligheid in de wijken te verbeteren, zoals jongerenwerk, scholen, speelplaatsen, conciërges en toezichthouders.

Bos vindt dat hij een beroep mag doen op het vermogen van de corporaties, die met publiek geld zijn opgebouwd. Vogelaar, die een middenpositie tussen Bos en woningbouwcorporaties inneemt, zag liever gezien dat het geld deels via een heffing en deels vrijwillig door de corporaties wordt opgebracht. Daarmee zouden deze instellingen gedeeltelijk zeggenschap houden over hun middelen. Maar nu een akkoord is uitgebleven, is deze weg vooralsnog afgesneden.

De corporaties zijn bereid miljarden op tafel te leggen voor een wijkenaanpak, maar voelen niets voor een algemene heffing bestemd voor een algemene investeringspot waarover ze weinig te zeggen hebben. Zij willen liever in nauwe samenwerking met gemeenten geld investeren. Ook vinden ze ook dat een heffing bestemd voor veertig probleemwijken ten koste gaat van hun eigen plannen voor in totaal 800 buurten.

Met de VNG vreest Aedes, de branchevereniging van bijna 500 woningbouwcorporaties, dat Bos met het corporatiegeld ook een begrotingsprobleem wil oplossen. Zij vinden dat hij helemaal niet aan het vermogen van zelfstandige corporaties mag komen.

De onderhandelingen liepen geruime tijd, maar de afgelopen dagen werd de druk opgevoerd. De hoop van Vogelaar en Bos om gisteren in de ministerraad een akkoord te kunnen presenteren, bleek ijdel. En dat terwijl voor het kabinet het aanpakken van deze wijken een topprioriteit is.

Dat dit nu niet gelukt is, is geen goed signaal. Het kabinet is afhankelijk van de bereidwilligheid van de corporaties om van de aanpak van de probleemwijken een succes te maken. En mocht het komen tot een verplichte heffing, dan bevordert dat de verhoudingen bepaald niet.