’De politiek is te gesloten’

Ze zijn geen beroepspolitici, geven de twee Kamerleden van de Partij voor de Dieren zelf al ronduit toe. Maar de eerste paar maanden op het Binnenhof ging hen desondanks erg goed af.

’Het is hier goed vertoeven”, concludeert Esther Ouwehand, het nieuwe Kamerlid van de Partij voor de Dieren (PvdD) na ruim twee maanden op haar nieuwe werkplek. De eerste weken liep ze soms nog verdwaasd rond - ’net Alice in Wonderland’ - maar inmiddels voelt ze zich thuis.

In het voormalige ministerie van justitie - al jaren onderdeel van de Tweede Kamer - deelt de PvdD de benedenverdieping met de fractie van het CDA. Deze doen wel eens wat lacherig over de nieuwkomer die vier kamers in ’hun’ gang heeft ingepikt. Toen de PvdD vorige maand aan de interne dienst vroeg niet langer bakjes muizengif in haar kamers te plaatsen, kon een CDA’er het niet laten om de pers te melden dat hij wel wat broodkruimels zou achterlaten bij de dierenpartij. Dan zouden ze er wel van terugkomen, grapte hij. Het tegendeel bleek. Er gaat nu een verzoek naar het presidium om in het hele Kamergebouw geen gif meer te gebruiken. „Dat waren we op zich niet van plan, maar we laten niet met ons sollen.”

Dat is tegelijk de belangrijkste tip die ze andere nieuwe partijen zou willen geven: „Laat je niet te snel uit het veld slaan.” De dertigjarige manager laat zich in haar nieuwe functie als Kamerlid inspireren door Gandhi. „Wat hij zei over de ontwikkelingen van emancipatiebewegingen gaat nog altijd op: eerst word je genegeerd, dan uitgelachen, dan bevochten, maar uiteindelijk win je.”

Voordat de Partij voor de Dieren overbodig is - het ideaal - is Nederland minstens twintig jaar verder, verwachten ze zelf. Hoeveel plannen en gedrevenheid de twee dames, Ouwehand en fractievoorzitter Marianne Thieme, de komende tijd ook hebben, het zal ze niet lukken om binnen vier jaar de dierenrechten vergelijkbaar met de mensenrechten op de agenda te krijgen. „Zo’n emancipatieproces zal net als bij de vrouwen en de homo’s het geval is, veel langer duren. Wij zijn nodig om de dierenbelangen continu onder de aandacht te brengen.”

De PvdD ziet zichzelf als een emancipatiepartij. De enige in Nederland. Als er een moslimpartij zou komen, kan die zich ook zo noemen, maar dat ziet de PvdD, door de hoge drempels voor een nieuwe partij, nog niet zo snel gebeuren.

„Het is niet goed dat het politieke systeem zo gesloten is. De gevestigde orde zit niet op je te wachten en maakt het soms onnodig moeilijk. Wij hebben tijdens de landelijke verkiezingen duidelijk hebben aangetoond dat er voldoende steun voor ons is in de samenleving.”

„En toch moesten we nu voor de provinciale statenverkiezing weer een grote hoeveelheid handtekeningen inleveren waaruit die steun blijkt. Pfff.”

Erg gelukkig zijn de twee dierenbeschermsters wel met hun subsidie waardoor ze inmiddels twee medewerkers hebben kunnen aannemen. Zij doen naast de woordvoering ook de organisatorische zaken zoals afspraken maken met de interne dienst over het aantal bureaus dat ze willen en het agenderen van de sollicitatiegesprekken met toekomstige beleidsmedewerkers.

Nog minstens twee mensen willen ze in dienst voor de ledenwerving, administratie, organiseren van congressen, zaken waar Ouwehand mee is begonnen. Ruim twee jaar geleden gaf ze een goedbetaalde en veelbelovende baan op in de marketing bij tijdschriftenuitgeverij Sanoma, om haar hart te volgen. Ze werd coördinator van het partijbureau van de PvdD, opgericht door Thieme (34) die al langer actief is in het dierenwelzijn. Thieme was beleidsmedewerker bij Bont voor Dieren en directeur van Stichting Wakker Dier.

Bij Ouwehand uitte de dierenliefde zich tot voor kort vooral in een prachtige uitgebreide konijnenopvang bij haar thuis. En ze is uiteraard vegetariër. Het restaurant in de Kamer heeft bijna altijd wel vegetarisch eten op het menu staan. Toch zijn de PvdD-Kamerleden niet helemaal tevreden omdat het aanbod van biologische producten in het restaurant beperkt is. Dat stoort hen. Ook daarover krijgt het presidium binnenkort kritische vragen van de partij.

„We waren eigenlijk vrij snel op de hoogte van alle procedures en regels hier in de Kamer”, vertelt Ouwehand. „Ondanks dat wij geen grote ervaren fractie of partijbureau achter ons hebben, lukte het redelijk om ons in te werken. We krijgen veel hulp van andere partijen. Ze leggen van alles uit als je erom vraagt. Heel aardig. Dat is kennelijk de cultuur hier, de SGP gaf laatst aan dat de LPF destijds ook zulke vragen had.”

In het begin was alles een zoektocht, want waar is bijvoorbeeld de postkamer? Naast gewillige andere Kamerleden, zijn ook de griffier en de stafdienst erg behulpzaam. Het politieke spel - voor zover gaande, de afgelopen maanden tijdens de coalitievorming - overvalt de Partij voor de Dieren ook niet. Ouwehand: „Als je altijd intensief en geïnteresseerd de politiek hebt gevolgd, dan weet en doorzie je het meeste wel.”

Waar ’nieuweling’ Alexander Pechtold (D66) bij zijn komst als minister in 2005 zich verbaasde over de verkokering van departementen, de besluiteloosheid door het eeuwige zoeken naar consensus en hij nog wel eens moeite had om alleen uitspraken te doen die in lijn lagen van het kabinet of zelfs in lijn van zijn partij, komen de twee dames er prima uit bij de verdeling van de vele portefeuilles en het uitdragen van de programmapunten.

Vrije tijd hebben ze sinds de verkiezingen nauwelijks meer gehad. Het lijkt wel of alle pers met ze wil praten. Mobiele nummers geven ze nog niet, uit angst nog minder aan het echte werk toe te komen: het dierenwelzijn te verbeteren.

„We zijn eigenlijk direct op de inhoud gedoken. Daar ligt ook onze kracht. We zijn er elke dag mee bezig.” Alleen tijdens de Kerstdagen hadden de twee tijd voor hun familie. De Partij voor de Dieren haalde eind januari haar eerste succes met drie aangenomen moties over het proefdierenbeleid; meer openheid, een onderzoek naar het lijden van primaten en een inventarisatie van het gebruik van ongewervelde dieren. „We hebben het druk ja, maar het is goed te doen. Ik wil me zo graag voor de dieren inzetten dat het niet voelt als werk.”