per saldo Banken / Rabo mist prikkel aandeelhouders

Bestuursvoorzitter van de Rabobank Bert Heemskerk kon het deze week tijdens de algemene vergadering niet laten wat prikjes aan ABN Amro uit te delen. Na jarenlang als het suffe coöperatieve bankje weggezet te zijn, haalt de Rabobank zijn gram door in te spelen op de problemen bij de zakelijker en meer op aandeelhouderswaarde gefixeerde concurrent. Klanten lopen weg, en daar moet de Rabobank zijn voordeel mee doen, was de boodschap van Heemskerk.

Juist vanwege het coöperatieve karakter weet de Rabobank zich beschermd tegen de consolidatieslag die de Europese bankensector momenteel beheerst. Wij hebben geen last van agressieve hedgefondsen of klagende aandeelhouders die meer rendement eisen, stelt Heemskerk, en dat zorgt voor rust in de tent. De Rabobank kan de ontwikkelingen afwachten en zelf kiezen of en wanneer het een partner nodig heeft.

Na recente overnames in vooral de Verenigde Staten en Azië is de oorlogskas van de oude boerenleenbank echter bijna leeg. Op overnamegebied moet daarom van de Rabobank de komende jaren niet al te veel verwacht worden.

Daarbij, waarschuwt ook president-commissaris Koopmans, is de Rabobank niet immuun voor de gevolgen van de consolidatieslag die voor de sector de komende jaren wordt verwacht. Elke euro die voor ABN Amro wordt betaald moet worden terugverdiend. Omdat de markt volgroeid is, moeten de banken de besparingen aan de kostenkant halen. Dat betekent minder personeel, of zoals Koopmans het zegt, de bank zal ’leaner en meaner’ moeten worden om haar concurrenten in efficiëntie bij te benen.

Wat dat betreft heeft de Rabobank een weinig benijdenswaardige uitgangspositie. Uit cijfers die de bank donderdag bij de algemene vergadering presenteerde bleek dat het, na ABN Amro, de minst kostenefficiënte bank op de Nederlandse markt is. Concurrenten als Fortis en ING presteren op dat gebied veel beter. De bank mag zich graag laten zien als één die dicht bij zijn klanten staat, maar betaalt daar in de vorm van veel kantoren en personeel ook de prijs voor.

De fusiegolf die bij de sector voor de deur staat, zal die positie verder onder druk zetten. Als Fortis ABN Amro overneemt zal die bank dat via kostenreductie terug willen verdienen. Een ongeduldige aandeelhoudersachterban fungeert daarbij juist als extra prikkel - wanneer die voordelen niet behaald worden zou Fortis zelf wel eens de volgende overnamekandidaat kunnen worden.

Het ontbreekt een coöperatieve bank als de Rabobank aan een dergelijke prikkel. Vanuit een achterstandpositie zal de bank zich moeten wapenen tegen een hardere strijd om de klant. Nu haalt de Rabobank nog enkele duizenden klanten weg, door de angstige consument gerust te stellen dat deze bank niet overgenomen kan worden. Op de lange termijn let de consument echter in eerste instantie op zijn eigen kosten. Daar valt voor de onafhankelijke Rabobank nog een wereld te winnen.