*

 

natuurdagboek 23 juni 2007 / Tel de meeldraden om de leeftijd af te lezen

Henk van Halm − 23/06/07, 00:00

Parnassia moet vroeger in de duinen overal algemeen zijn geweest. Sinds daar drinkwater wordt gewonnen, is de parnassia zeldzaam. Behalve op de Waddeneilanden, waar parnassia stukken duinvallei wit kan kleuren. De bloemknop is een wit bolletje op een sierlijke groene steel, omvat door een vijfbladige groene kelk. Ontvouwen heeft de bloem vijf witte kroonbladen, die allersierlijkst zijn getekend met iets verdiepte nerven. In het midden zitten vijf meeldraden om het vruchtbeginsel. Het fraaist zijn de in de zon glanzende gouden knopjes, die in een handvormig kransje boven elk kroonblad staan. Zo’n kransje is eigenlijk een van functie veranderde meeldraad. De knopjes vormen een opvallend lokmiddel voor insecten, die de bloem moeten bestuiven en aan de voet van het vruchtbeginsel nectar vinden. Parnassia is op dat insectenbezoek aangewezen, want de meeldraden rijpen voordat de vier stempels op de top van het vruchtbeginsel voor bestuiving gevoelig zijn.

Een van de aardige dingen van parnassia is dat je aan een bloem, die jonger is dan vijf dagen, kunt aflezen hoe oud die is. De vijf dikke meeldraden zitten om het vruchtbeginsel gevouwen en elke dag wordt er één rijp. De helmdraad groeit dan uit, waardoor de helmknop recht boven de top van het vruchtbeginsel komt te staan. Daar in het midden van de bloem gaat de helmknop open, die het stuifmeel meegeeft aan de bezoeker. De helmknop valt daarna af en de lege helmdraad buigt zich naar buiten. De tweede dag volgt een tweede meeldraad – enzovoort, tot ze allemaal aan de beurt zijn geweest.

iwww.trouw.nl/groen voor eerdere afleveringen en vragen over inheemse natuur.

mailIcon print |