Op de bres voor de softe detective

Nederland kijkt massaal naar detective-series. Wat gaat het komende seizoen bieden?

De actie van de KRO voor behoud van twee Engelse detectiveseries krijgt veel respons. Ruim 9100 steunbetuigingen zijn binnengekomen, allemaal van kijkers die willen dat de BBC doorgaat met de detectiveseries Dalziel & Pascoe en Inspector Lynley. Deze maand nog wil de KRO de boodschap gaan overbrengen aan de BBC.

De betrokkenheid van de KRO bij Engelse detectiveseries begon twintig jaar geleden toen Mignon Huisman, nieuw als inkoper van de omroep, op een beurs van commerciële producenten inspector Morse zag en stomverbaasd om zich heen keek. Huisman: ,,Ik kon het nauwelijks geloven maar niemand had het nog gekocht.” Na Morse volgde Jack Frost, inspector Dalgliesh, Prime Suspect, Wexford, Silent Witness en nog een hele rij, De meeste series worden geproduceerd door de BBC. Inmiddels trekt een aflevering van Frost met gemak een miljoen kijkers en een inspector Lynley 700.000.

Er lijkt dus ook genoeg op de markt om de KRO en de kijker twee keer per week van een detective te voorzien. Waarom wil Huisman dan toch naar Londen om te pleiten voor Lynley en Dalziel?

Huisman: ,,Het gaat om veel meer dan alleen deze twee series. Tien jaar geleden was het niet zo moeilijk om ze in te kopen. Ik noem ze ’mellow’, omdat geweld niet centraal staat en uiteindelijk een positief mensbeeld achterlaten. De moord en het slachtoffer komen niet uitgebreid in beeld. En hoewel mensen als Frost en Dalziel tobberig en knorrig door het leven gaan, problemen hebben met hun bazen, proberen ze er altijd iets van te maken. De Engelsen slagen er altijd in een gelaagdheid in het plot en de personages aan te brengen.’’

Sinds een jaar of vijf wordt het inkopen van series moeilijker. Huisman: ,,Er worden steeds gewelddadiger series gemaakt. Bij de Messiah bijvoorbeeld wordt uitgebreid gemarteld. Bij ’Wire in the blood’ zag je geslachtsdelen bewerkt worden met prikkeldraad. En dat herhalen ze dan in dezelfde aflevering ook nog een paar keer. Dat koop ik dus niet aan. Ergens is het idee ontstaan bij producenten dat het publiek wil dat het steeds harder en explicieter wordt. Wij willen een tegengeluid geven.”

Maar ook bij Silent Witness worden de organen uit mismaakte lijken getild. Huisman: ,,Natuurlijk zie je in veel series meer bloed en ellende dan vroeger. Silent Witness gaat tenslotte over een team pathologen-anatomen. Maar het gaat erom dat het niet hoeft om het spannend te maken. In Duitsland zijn ze wel meegegaan met die ontwikkeling. Na Derreck en der Alte hebben ze series gemaakt die wij ook niet meer hebben uitgezonden. Hele grauwe series over heftige drugscomplotten die in een naargeestige stedelijke omgeving speelden. De Amerikanen vormen een verhaal apart maar wij gaan wel een paar Zweedse series uitzenden.”

Maar waarom maakt Nederland niet meer zelf? Huisman: ,,Het wordt steeds meer gedaan, maar wij hebben nog niet zo’n lange traditie als de Britten en beschikken ook niet het budget. Als je ziet wat er uit de kast getrokken wordt voor een aflevering van Morse of Dalziel. Dat kennen wij hier echt niet.”