Veel liever kleinere klassen

Ik ben een leraar in het voortgezet onderwijs en heel tevreden met de aandacht van de laatste tijd. Ik ben blij met de verhalen dat het beter moet, dat ik een betere opleiding krijg en meer mogelijkheden om mij te ontwikkelen. Ook de beloofde loonsverhoging klinkt positief in mijn oren. Maar mag ik dit ook ruilen? Het is misschien een beetje ondankbaar maar als dat mag, heb ik liever kleinere klassen en kleinere scholen. Een situatie waarin iedereen elkaar kent en er per leerling meer tijd beschikbaar is lijkt mij veel dringender dat wat extra euro’s op mijn bankrekening.

Ik ben leraar en dat ben ik niet geworden om veel geld te verdienen. Eigenlijk geloof ik dat dit geldt voor de meerderheid van de huidige docenten.

Wel funest is de werkdruk, waar velen op afknappen. Die druk komt doordat we het beter willen doen dan mogelijk is, in een organisatie met duizenden, en klassen van dertig leerlingen of meer.

Want de leerlingen komen al heel lang leraren te kort.

Mario Frieswijk Leeuwardenleraar geschiedenis

Leraar wordt begrijper

De onderwijsbegroting bestaat in tegenstelling tot andere begrotingen bijna volledig uit personeelskosten. Deetman was bereid minister van onderwijs te worden in het bezuinigingskabinet Lubbers I in 1982. Vanaf dat moment is de financiële positie van de leraar achteruitgegaan.

De schaalvergroting van scholen gaf financiële winst in administratief opzicht maar verslechterde de sociale controle op leerlingen. Des te erger omdat door een veranderende maatschappij de opvoeding enigszins van het gezin naar de school verschoof. Het aantal randgevallen en afhakers vergrootte.

De ideale leraar werd de begrijper, die ook nog zijn vakkennis wist over te brengen; talentvolle leerlingen werden steeds minder bediend.

Toen de onderwijsfinanciering van het departement naar de scholen verschoof, kwamen er deels door vriendjespolitiek steeds meer managers, die een hoger salaris kregen en probeerden de scholen voor een dubbeltje op de eerste rij te laten zitten met goedkopere dus minder- of onbevoegde leerkrachten.

In die puinhoop zitten we: geen topdocenten, veel managers die veel vergaderen, arbeid meten en in de rondte rekenen, veel leerlingen die uitvallen en weinig honger in de samenleving om leraar te worden.

Terug naar vroeger? Misschien niet wat betreft de onderwijsstijl. In de huidige maatschappij moeten wij leerlingen afleveren die geleerd hebben zelfstandig te leren. Maar wel vanaf de juiste leeftijd, wij moeten de leerlingen eerst leiden, daarna begeleiden, tenslotte leidt discipline vaak tot zelfdiscipline. En ook leren leren vanaf het juiste niveau, eerst de basiskennis beheersen zoals rekenen en taal.

Er is veel te doen voor onze minister: salarisverhoging, kleinere scholen, managerssanering en leren leren vanaf het juiste moment; misschien ook zorgdocenten naast vakdocenten. Minister Plasterk, werk aan de winkel. Het lijkt me u wel toevertrouwd.

Guus Mascini Wassenaardocent van 1972-2004