EU bewaakt ook woorden

Misschien te weinig wordt beseft welk heilzaam werk de Europese Unie verricht als taalbewaakster. Deze maand viel het besluit misbruik van het woord jenever te beperken. Sterkedrank onder die naam moet afkomstig zijn uit Nederland, België of enkele Duitse en Franse gebieden.

Sinds 1992 beschermt de EU vooral streekgebonden voedsel en drank met een eigennaam op het etiket, zoals de Opperdoezer Ronde, Elzasser zuurkool en de Geraardsbergse mattentaart. Gelukkig strekt de protectie zich de laatste jaren ook uit tot soortnamen. Feta en ouzo produceren mogen alleen Grieken. Nu valt dus ook jenever onder dit regime.

Alles bijeen telt de lijst van beschermde producten zo’n zeshonderd items, die stuk voor stuk onderwerp zijn geweest van gedelibereer op laag en hoog niveau.. Zeurpieten vragen zich misschien of de eurocratie niks beters te doen heeft. Waarom niet afgesproken, als algemene regel, dat altijd plaats en land van herkomst in grote letters op het etiket moeten staan? De consument weet dan genoeg.

Wie zo denkt, miskent het taalkundig belang van de zaak. De maatregelen van de EU bevorderen het verantwoord gebruik van eigen- en soortnamen. Neem jenever, dat ook in de oude spelling genever internationaal bekend is. Iedereen associeert het met Nederland, althans met de Lage Landen, en terecht. Voor de bescherming van deze associatie verdient de EU lof.

Maar er valt op dit gebied nog veel meer onkruid te wieden, vooral onder de geografische benamingen. Jan en alleman produceert maar Hongaarse goulash, wienerschnitzels, berlinerbollen, Brussels lof en Russische eieren. Eigen Europese kweek wordt doodgemoedereerd verkocht als Kaapse viooltjes en afrikaantjes. Nederlanders verstouten zich de Griekse beginselen te omhelzen en zelfs Canadees te parkeren zonder het Spaans benauwd te krijgen.

Het lijkt misschien een onbeduidend probleem, maar dat -- zo leert de ervaring -- hoeft voor de EU geen beletsel te zijn om het aan te pakken. Wie weet wat 2008 nog brengt.