Klant mag verwachten dat bij verhuizing rente gelijk blijft

Hypotheken blijven de gemoederen bezighouden. Dat geldt niet alleen aan de vele keukentafels waar wordt gewikt en gewogen. De huidige beurscrisis is erdoor veroorzaakt. Het veel te gemakkelijk uitgeven van hypotheken aan amper kredietwaardige consumenten door Amerikaanse banken is afgestraft. Toen die consument uiteindelijk de hoge rente bij zo’n riskante lening niet meer kon opbrengen, moesten die banken op de blaren zitten. Daarbij sleepten zij Europese banken, die maar al te graag een graantje mee wilden pikken van die riskante markt, in hun val mee. En wie weet gaan er ook nog verzekeraars voor de bijl. Het gebrek aan vertrouwen in de financiële instellingen zette zich voort op de beurs. De gevolgen daarvan zijn deze week in alle media breed uitgemeten.

Ondanks de vele waarschuwingen die deze riskante hypotheekmarkt omringen, wordt die toch ook in Nederland steeds meer zichtbaar. Erg groot is de omvang daarvan nog niet – 650 miljoen euro op een totaal van 400 miljard euro aan uitstaande hypotheken – maar het groeit wel behoorlijk. Het gaat hier om mensen die bij het Bureau Krediet Registratie (BKR) in Tiel staan vermeld en op grond daarvan lastig een hypotheek kunnen krijgen bij reguliere banken. Er zijn nu – Amerikaanse – aanbieders die deze BKR-klanten toch een hypotheek willen verstrekken. De beloning die zij daarvoor rekenen is een hoger rentepercentage. Die kan hier en daar oplopen tot 4 punten extra rente. Die kan dan uitkomen op het forse percentage van 9.

Zoals gezegd kan ook een doorsneeconsument met een doorsneehypotheek bij een doorsneebank aardig worstelen. Han en Joke kunnen ervan meepraten. Met het oog op een geplande verhuizing over een aantal jaren – ze willen een groot gezin – zoeken ze voor hun eerste woning een hypotheek die kan worden meegenomen naar het toekomstige huis. Dat lukt, maar als de verhuizing na een paar jaar eenmaal daar is, blijkt toch dat de bank het rentepercentage gaat verhogen. Weliswaar niet naar de dan geldende marktrente, maar een gemiddelde tussen de oude en de nieuwe rente. Bovendien bevat de nieuwe offerte geen verhuisfaciliteit meer, zoals het stel wel wenste.

De twee trekken aan de bel, maar de bank geeft niet thuis. De Geschillencommissie Hypothecaire financieringen bekijkt de oorspronkelijke offerte en stelt vast dat uit de strofe dat de klant de rentecondities „gewoon kan meenemen” blijkt dat de bank de rente niet op eigen houtje mag verhogen, ook niet een beetje.

De bank voert vervolgens de Hypotheken Wegwijzer aan. Daarin staat dat indien de marktrente stijgt „het voordeel wordt verwerkt in de nieuwe hypotheek”. De bank gaat ervan uit dat ook zij mag mee profiteren van de gestegen marktrente. De commissie stelt echter vast dat de consument op grond van de offerte én de hypotheekwijzer mag verwachten dat de rente bij verhuizing ongewijzigd blijft.

Overigens hebben Han en Joke de uitspraak niet afgewacht en zijn bij de verhuizing overgestapt naar een andere bank. De kosten die zij daarbij hebben gemaakt, zoals afsluitprovisie, krijgen zij vergoed. Bovendien kan de commissie de keuze voor een andere bank wel billijken. Daarom vindt zij het ook redelijk dat Han en Joke van hun eerste bank het verschil terugkrijgen tussen de oude en de nieuwe rente gedurende de looptijd van die rente.