Modena koestert een houten emmer

Het is niet dat Modena geen belangrijke kunstschatten heeft. In het museum Galleria Estense is een schitterende triptiek van Greco te bewonderen, naast werken van Tintoretto en Veronese, om nog maar te zwijgen van de bijzondere archeologische vondsten die smaakvol zijn uitgestald. Toch is het meest geliefde voorwerp voor de Modenesi een simpele houten emmer. Om diefstal te voorkomen staat deze op een prominente plaats in het gemeentehuis onder zwaar bewaakt plexiglas, alsof het de Britse kroonjuwelen betreft. Het is dan ook dé emmer van Modena. Over la secchia rappita, de gestolen emmer, schreef Allesandro Tassoni een heldendicht.

De geschiedenis van de emmer begint rond het het jaar 1300. Modena was een kleine stad die viel onder de hertog van Ferrara. Toen deze stad werd teruggeëist door de paus, koos de adellijke familie van Ferrara Modena als hoofdstad. Het onbeduidende plaatsje werd flink aangepakt en verfraaid, want Modena moest natuurlijk mooier worden dan het verloren Ferrara. Dat beviel concurrent Bologna niet en er werd regelmatig gevochten om de heerschappij van de steden.

In die tijd was het regel dat de gevechten aan het eind van de dag werden gestaakt en men naar huis ging om te eten en te slapen. Maar tijdens wat later de slag van Zappolino werd genoemd, hield een groep soldaten uit Modena zich niet aan de afspraak en verstopte zich ’s nachts in een boerderij. De provisiekast werd geplunderd en de drankvoorraad opgedronken. Om het de Bolognesi nog eens extra in te peperen werd de volgende dag de emmer van de waterput als trofee meegenomen naar Modena. Dat zat Bologna niet lekker, en nog steeds niet. In 1980 wist een groep Bolognese studenten de emmer voor de laatste keer buit te maken. Er werd losgeld betaald in de vorm van worst en kaas. Sindsdien wordt de emmer zwaar bewaakt.

Het opboksen tegen andere stadstaatjes in de omgeving heeft Modena goed gedaan. De Dom op het centrale plein is een juweel. De musea puilen uit, de worsten en kazen zijn er net zo goed als in Parma, het heeft een schitterend operahuis, prachtige pleinen en kerken en parken. Het is een stad waar altijd hard is gewerkt, om beter te zijn dan andere meer in het oog springende steden.

Bezoekers komen dan ook vooral uit zakelijke motieven. Maar al dat opboksen tegen anderen heeft Modena bijzonder gemaakt. De aceto balsamico die hier wordt gemaakt is uniek, en nog bekender werd Modena door de auto’s. Het is de stad waar Enzo Ferrari zijn fabriek stichtte, maar ook andere auto-ontwerpers trokken naar Modena getrokken, omdat nergens ter wereld zulke goed gespecialiseerde arbeiders te vinden zijn als hier. De stad heeft een aangenaam autoluw centrum, maar tijdens een festival in mei rijden hier de oude modellen Ferrari, Bugatti en Maserati rond. En dan is er nog die andere beroemde zoon van Modena. Luciano Paverotti verbleef veel in buitenhuizen op het platteland en in het buitenland. Maar zijn woning aan de Corso Canal Chiaro 64, op een steenworp afstand van het Piazza Grande en de Dom, hield hij aan.