Het ’Melkmeisje’ van Vermeer siert niet alleen placemats in pannenkoekenhuizen, maar leent zich ook voor een religieuze interpretatie. Het maandblad De Vriendenkring (’van het Religieus Genootschap der Vrienden (Quakers)’) brengt een quakerinterpretatie van ’De keukenmeid’. Het zit vol hints en suggesties over het gewone leven als sacrament. Bovendien is er de opening van de kan, een ’kleine donkere ruimte’ die ’complete rust en stilte’ brengt, gevoegd bij het andere stille gebied, de witte muur achter het melkmeisje. Vroomheid in stille aandacht, heet het in deze interpretatie. De quakers, een minikerkgenootschap, leeft van zulke beeldloosheid en stilte.
Van het tegenovergestelde leeft David Maasbach, telg uit het Haagse evangelistengeslacht. Dus verschijnt zijn blad
Nieuw Leven
in kleurendruk, met veel uitroeptekens en op Amerikaanse leest geschoeide beelden.Maasbach meldt op de cover dat zijn kerk ’de televisiekerk van Nederland wordt’ en gaat uitzenden op SBS6. Hij wordt daarmee de concurrent van Schullers ’Hour of Power’ (met Jan van den Bosch als Nederlands gezicht), die zondagmorgen gelijkertijd op RTL5 uitzendt.
Nieuw Leven vertelt dat het programma ’David Maasbach: de man met de boodschap’ afkomstig is van de eerste Nederlandse kerk die vaste zendtijd heeft op een landelijke commerciĆ«le omroep, ’zij het wel tegen heel hoge kosten!’
Daarvoor is gedurig gebed nodig, maandelijkse overschrijvingen en brieven ’naar de redactie van SBS6 dat u door het programma gezegend bent geworden en dat u graag wilt dat het doordeweeks herhaald wordt’.
Maasbach regelt zijn pr goed, maar een beetje te vroeg, want de eerste uitzending is pas over drie weken.
Zowel de quakers als Maasbach gebruiken het begrip worship voor hun werk, maar zelden had een begrip zulke elkaar uitsluitende betekenissen.
Homo oecumenicus, noemt Klaas van der Kamp zichzelf. Het nieuwe gezicht van de Raad van Kerken komt aan het woord in
Centraal Weekblad
(’voor mens, kerk en samenleving’). Theoloog, journalist, uitgever en bedrijfskundige Van der Kamp is een typische Saks, zegt hij, geen scherpslijper.En hij doet hetzelfde wat de vrijgemaakt-gereformeerde hoogleraar George Harinck tot verbijstering van zijn geloofsgenoten doet: deelnemen aan de eucharistie (’als de voorganger laat doorschemeren dat hij daar geen bezwaar tegen heeft’). Maar Van der Kamp is niet vrijgemaakt, dat kerkgenootschap is niet eens vertegenwoordigd in de Raad van Kerken.
In
Woord & Dienst
, het opinieblad voor de Protestantse Kerk in Nederland, betuigen vijf vrijzinnige predikanten hun liefde aan de orthodoxie. Maar die hebben toch het land aan elkaar?Dat klopt, maar de vrijzinnigen zoeken een kompaan in de strijd tegen een nog veel erger fenomeen: de Oprukkende Evangelicaal. Volgens de vrijzinnige dominee laten gematigde en echte orthodoxe collega’s zich, ’verblind door het succes’, gek maken door evangelicalen.
De prijs die orthodoxen voor hun geflirt betalen, is hoog, oordelen de vrijzinnigen. „Geloofsvragen zijn er eigenlijk niet, alleen de simpele antwoorden van een blij geloof dat zelfs de huiver voor het kruis in een opgewekte verlossingsdankbaarheid niet toestaat. Als de wetenschap – ook de theologische – die antwoorden doorprikt, deugt die wetenschap niet.”
En, stellen zij: „Erger nog is dat de tekst van de Schrift er niet zo toe doet, maar dat die als het ware in het keurslijf van de verbeeldingskracht van een zondagsschoolplaat van de goede en de kwade weg wordt geperst. Dat wat in de kraam te pas komt, wordt eruit gepikt en al het andere is tobberij of ongeloof. Twijfel, laat staan scepsis, is ongepast.”
De kritiek van de vrijzinnige theologen ligt voor de hand: dat de populariteit van de evangelische stroming er niet toe doet. „Omdat er meer mensen naar Marianne Weber of Frans Bauer gaan dan naar de Matthaüs Passion, wil toch niet zeggen dat de kwaliteit aan de kant van de kwantiteit ligt?”
© - Alle rechten voorbehouden.
Lees de gebruiksvoorwaarden.