Vredesstichter te paard

Zou het helpen, een paardentocht voor de wereldvrede? Omar bin Laden denkt van wel. De 27-jarige zoon van ’s werelds meest gezochte terrorist Osama wil vanaf maart Noord-Afrika doorkruisen van oost naar west, een tocht van bijna vijfduizend kilometer, af te leggen in etappes van zo’n vijftig kilometer per dag. Zijn doelen: een bestand regelen tussen zijn vaders terreurnetwerk Al-Kaida en het Westen, en geld ophalen voor kinderen in oorlogsgebieden.

Omar groeide op met paarden. Zijn vader nam hem mee uit rijden toen hij drie jaar oud was, en op zijn zevende was hij al een volleerd ruiter. Hij heeft dierbare herinneringen aan de ’lieve en zachtaardige’ Osama, een voetballiefhebber die mooie doelpunten kon scoren. „Hij las me prachtige gedichten voor met zijn kalme, geruststellende stem.” Dat diezelfde lieve vader de aanslagen van 11 september 2001 op New York en Washington op zijn geweten heeft, vindt hij spijtig. „Maar ze zijn gebeurd. De oorlog in Vietnam was ook fout.” En dat hij zelf tot 2000 trainde in Osama’s Al-Kaidakampen in Soedan en Afghanistan is ook iets dat al ver achter hem ligt.

Zijn dreadlocks en leren jasje zijn niet de enige aanwijzingen dat Omar een ander leven heeft gekozen dan zijn diepreligieuze vader. Vorige zomer trad hij in het huwelijk met de Britse Jane Felix-Browne, een grootmoeder van 52 die lijdt aan multiple sclerose. Ze ontmoetten elkaar bij de piramides van Gizeh tijdens een rondrit te paard – uiteraard. Jane heet inmiddels Zaina Alsabah, heeft tatoeages van zwarte weduwen (de spin) op haar lichaam en al vijf echtgenoten versleten. Ze valt op stoere types: het waren vrijwel allen motorrijders, onder wie een lid van Satan’s Slaves – een soort Hells Angels. Met haar nieuwe vlam Omar verwacht ze een baby, die door een draagmoeder ter wereld wordt gebracht. Omar zelf had al een zoon, en blijft gehuwd met zijn eerste vrouw.

Waarom de zoon in 2000 besloot om zijn vader te verlaten is niet helemaal duidelijk. Minstens twee andere zoons, Hamza en Saad, hebben nog steeds een belangrijke rol in Al-Kaida. Volgens sommige bronnen kregen Omar en zijn vader ruzie over de aanslagen van 11 september, die Omar zou afkeuren omdat ze het einde betekenden van Al-Kaida’s veilige bestaan in Afghanistan. Omar zelf zegt ervan overtuigd te zijn dat er met praten meer te bereiken is dan met geweld. Maar net zo goed is mogelijk dat de toen 19-jarige is bezweken voor de verlokkingen van wereldlijke rijkdom, en luxe verkoos boven het spartaanse bestaan in de grotten van Zuid-Azië. Een vriend van de familie vertelde enkele jaren geleden al dat Omar en zijn (half)broers en zussen alleen met beloftes van cadeaus tot een studie van de Koran te bewegen waren, en cola en ijs binnensmokkelden, terwijl vader Osama hen dat expliciet verbood.

Het moet ook niet eenvoudig zijn om als nazaat van een miljardair het sobere bestaan van de jihadstrijder te leven. De opa van Omar, Mohammed bin Laden, migreerde vanuit Jemen naar Saoedi-Arabië met weinig meer bezittingen dan de kleren aan zijn lijf. Maar hij wist een miljardenbedrijf uit de grond te stampen, door bevriend te raken met de koninklijke familie en voor hen talloze bouwopdrachten uit te voeren. Daaronder waren de aanleg van een snelweg bij Riaad, de uitbreiding van het vliegveld en – pikant genoeg – de bouw van een militaire basis voor de Amerikanen.

De Bin Ladenclan teert nog steeds op het zakeninstinct van grootvader, en heeft inmiddels belangen in media, banken, vastgoed en de transportsector. De clan telt vijfhonderd tot zeshonderd leden, nazaten van de 55 kinderen die Mohammed zelf al naliet. (Osama bin Laden is diens 17de zoon, hij zou vier vrouwen hebben en 19 kinderen.) De clan moet weinig hebben van Osama, die de naam Bin Laden in zo’n kwaad daglicht stelt. Sommigen hebben zich daarom Bin Ladin laten noemen.

Dat Omar nu de publiciteit zoekt past bij eerdere pogingen om afstand van Osama te nemen maar toch van diens naamsbekendheid gebruik te maken. Zo was daar Osama’s schoonzus Carmen Dufour die een boek schreef, en haar halfnaakt poserende dochter Wafah, die graag actrice en zangeres wil worden.

Maar waarom Omar de publiciteit zoekt blijft schimmig. Als ’vredesambassadeur’ maakt hij weinig kans. Hij zegt zijn vader al acht jaar niet te hebben gesproken en niet te weten waar hij uithangt. Dat is een probleem voor iemand die zegt te willen bemiddelen.