Een kale hypotheek kan wel eens heel duur uitpakken

Een lage rente, dat is waar de huizenkoper toch vooral naar kijkt. De laatste jaren is hij daarmee op zijn wenken bediend. De rente kon amper lager. Nu die weer stijgt hebben buitenlandse banken en internetfinanciers hun kans schoon gezien om zich in te vechten op de Nederlandse hypotheekmarkt. Dat lukte wonderwel. Met scherpe aanbiedingen – vooral lage rente – veroverden banken als Royal Bank of Scotland, Argenta (België), GMAC (VS) en webfinanciers als MoneYou in korte tijd bijna 10 procent van de markt. Die Blitzkrieg dwong de Nederlandse banken tot een antwoord.

Dat kwam in de vorm van basis-, budget-, voordeel- en profijthypotheken. Dat zijn weliswaar hypotheken met een lage rente, maar ook met verslechterde voorwaarden, zo waarschuwt de Consumentenbond. In het novembernummer van de Geldgids worden de verschillende aanbieders van die zogenoemde kale hypotheken naast elkaar gezet. En dan wordt duidelijk dat een lage rente ook niet alles is.

De Geldgids inventariseert een aantal van die knellende voorwaarden. Zo kan het boetevrij aflossen zijn beperkt of kan bij verhuizing de hypotheek (met lage rente) niet worden meegenomen. Er zijn banken die in geval van verhuizing en opzegging van de hypotheek zelfs een boete van 3 procent van de lening opleggen. Dan zijn er soms geen keuzes in rentevaste periodes of is de offerterente gelijk ook de nieuwe rente van de hypotheek, terwijl bij standaardhypotheken geldt dat de rente wordt aangepast als op het moment van afsluiten de marktrente lager is.

Een andere instinker, zo schrijft de Geldgids, is dat de hypotheekrente als de eerste rentevaste periode voorbij is, flink omhoog gaat omdat (een deel van) de kortingen dan vervallen. Dan kan soms oplopen tot 0,7 procent en dan is een eventuele stijging van de marktrente nog niet meegerekend. Voor een gemiddelde hypotheek van 250.000 euro betekent dat toch maandelijks 146 euro extra woonlasten. Veel aanbieders hanteren deze regel, dat na de eerste aanloop de gewone voorwaarden gaan gelden. Op zich is dat niet in de haak, want je betaalt dan wel voor een volwaardige hypotheek, maar kunt niet profiteren van de voorwaarden die daarbij horen. Overstappen naar een andere bank kan altijd, maar dat betekent wel een boete plus weer notaris-, afsluit- en andere kosten. Het is dus verstandig bij het afsluiten van een kale hypotheek niet alleen een opgave te vragen van de eerste rentevaste periode, maar ook van de periode daarna. Pas dan is goed te zien hoe goedkoop uit je bent met een kale, op het oog voordelige hypotheek.

De kale hypotheekvormen worden in de Geldgids niet alleen onderling vergeleken, het blad zet ook een aantal standaardhypotheken naast elkaar en vergelijkt die met de kale hypotheken. Dan blijkt dat de duurdere hypotheken ook de beste zijn, zo stelt de Geldgids. In de kopgroep zitten toch twee kale hypotheken, maar die zijn iets minder uitgekleed dan de echte kale vormen. De Gids waarschuwt nog voor een aantal hypotheken die zich als standaard profileren, maar die naam niet waard zijn omdat ze met voorwaarden slecht scoren.

Een kale hypotheek is niet per se slecht, zo benadrukt de Geldgids. Een lage rente is tenslotte een groot pluspunt, maar dan moet je wel weten of je aan de beperkende voorwaarden kunt ontsnappen. Door niet te verhuizen bij voorbeeld of niet samen te gaan wonen (geen dikwijls verplichte en dure overlijdensrisicoverzekering nodig). Maar wie weet dat zeker?