fietstocht / Langs basiliek en airport

De Airportroute draait meer om Limburgse kastelen en Maasgotiek dan vliegveld Beek.

Supermarktketen Jumbo doet niet alleen in levensmiddelen, maar ook in fietstochten. Vier jaar geleden begon het met een familiefietstocht voor klanten van de winkel in Gemert (Oost-Brabant). Volgende maand wordt inmiddels voor de vierde keer een eigen Fietsrouteboekje uitgegeven. Vol tochten over het hele land verspreid, die allemaal één kenmerk hebben: ze beginnen en eindigen bij een winkel uit de keten en doen vaak onderweg nog een vestiging aan.

De Airportroute draait merendeels met een grote boog om Maastricht-Aachen Airport (MAA) heen, een luchthaven die door de omwonenden met argusogen in de gaten wordt gehouden. Want net als de grote broer in de Haarlemmermeer, wil ook ’Beek’ graag groeien. Sinds 1979 weert de Vereniging Tegen Uitbreiding Vliegveld Beek zich als een furie tegen nieuwe landingsbanen en nachtvluchten.

Een van de haarden van verzet is Ulestraten, een dorp dat aan de westkant zo ongeveer grenst aan de hekken van de luchthaven. Daar beginnen we, om privé-redenen, de fietstocht. We werpen nog even een blik op de heilige Gerardus (van Majella), die een eigen kapelleke in de dorpskern heeft, en op de zeker voor zo’n kleine gemeenschap imposante Catharinabasiliek, en gaan aan de oostelijke kant van het vliegveld naar Geverik. Het bordje dat aangeeft dat we op de Geveriksestraat zijn, ontbreekt, maar verdwalen is nauwelijks mogelijk in dit dorp met 600 inwoners. Die moesten vroeger in Stein naar de kerk, maar hebben sinds een kleine 150 jaar hun eigen neogotische Mariakapel.

Op de grens met Beek ligt kasteel Gebroek aan de Genbroekstraat (sic), van oorsprong een 16de-eeuwse versterkte boerderij. In de 18de eeuw werd er een landhuis van gemaakt, dat daarna door landadel werd bewoond. Nu is er een adviesbureau in gevestigd. Vanuit het park dat de (Belgische) baron De Rosen als eigenaar liet aanleggen, is het ’kasteel’ dan wel niet te bezichtigen, maar wel te bewonderen. Door een klein stukje Beek gaan we langs de Napoleonsbaan de kant van Stein op, waar links, maar vooral ook rechts van de A2, het gezicht wordt verpest door de gebouwen en fakkelende schoorstenen van industriecomplex Chemelot, met onder meer DSM. Blij toe dat we snel kunnen afbuigen naar Stein. Via het multifunctionele recreatiepark Steinerbos wordt de fietser ook even langs een Jumbo super geleid en daar is het oppassen. Wil je de route weer kunnen oppikken, dan moet je op dezelfde manier de winkel weer uitgaan als je er binnenkomt.

Het gaat noordwaarts naar Urmond, waarvan de oude dorpskern beschermd gezicht is. Nu werken veel dorpsbewoners bij de DSM, maar eeuwenlang heeft Urmond bestaan als handelsplaats. Want het ligt bijkans aan de Maas. Je komt er via de brug over het Julianakanaal, dat het dorp doorklieft. In de routebeschrijving heet het de brug over de Mauritslaan, maar dat is onzin: hij gaat gewoon over het kanaal.

In het oude Urmond trekt de terpkerk – zoals valt te verwachten gebouwd op het hoogste punt – de aandacht. Het is op dit moment een cultureel centrum, maar in het verleden was het godshuis aan de heilige Martinus gewijd. De oudste van de luidklokken (1493) verwijst hier nog naar met de spreuk: „’Sanctus Martinus’ heite ich. In die eere Goeds Luede ich. Wer mich hoirt de beit sich.” Na de bouw van een nieuwe parochiekerk trad het verval snel in en op een zeker moment bood het kerkbestuur het voor een gulden te koop aan. Nu wordt er geëxposeerd.

Aan bewegwijzering doen ze hier niet, dus rijden we op goed geluk langs het kanaal naar het zuiden. En dat moet inderdaad, tot een bordje richting Veldschuur opduikt. Dat brengt ons via het dorp Meers (moeras) de kant van Elsloo op. Het is fraai fietsen langs het kanaal, maar de prijs is dat je bij de brug met fiets en al langs het talud naar boven moet. Dat kan met vallen en opstaan gebeuren. Over het oude deel van Elsloo – het oudste boerendorp van Nederland – met zijn beschermde gezicht waakt de Sint Augustinuskerk, die ons laat weten: ’K Besta door deugden. Ben God gewijd. Elsloo tot vreugden. De hel tot spijt’. Devoot werpen we ons even later op het plaatselijke gebak, dat érg lekker is. De afdaling richting het kanaal gaat steil omlaag over kinderkopjes. Dus oppassen geblazen. Links is kasteel Elsloo mét park, voor logies, versnaperingen en verpozing.

Hier in het Maasdal is het ontspannen fietsen, maar bezienswaardigheden kruisen je pad niet, of het moet het Geuller- en Bunderbos links van ons zijn en het kapelleke bij de buurtschap Weert dat de zeer katholieke familie Regout – die van het aardewerk – hier bouwde. Imposanter is even verderop, vlakbij de Maastrichter Beatrixhaven, kasteel Vaeshartelt. Eerst was het, vanaf het begin van de 19de eeuw, jachtslot van koning Willem I, daarna kwam het in handen van de Regouts. Het is nu een congrescentrum, maar de Engelse tuin en de rest van het landgoed zijn vrij te betreden.

We gaan de A2 onderdoor voor het laatste deel van de route, met als middelpunt Meerssen. Natuurlijk kunnen we niet om de indrukwekkende basiliek van het Heilig Sacrament heen, een van de 21 basilieken in Nederland. Deze geldt als het hoogtepunt van de Maasgotiek, die zich onderscheidt door lage gebouwen en kleine ramen. De basiliek domineert er niet minder van. Bij de ingang hangt een kruisbeeld dat oproept om niet hout of steen te aanbidden, ’maar Christus uwen God alleen’. Staand op de trappers ploegen we onszelf naar de buurtschap Schietecoven, vlakbij Ulestraten. Links van ons doemen weer de hekken op en in de verte zien we de vliegtuigen, klaar om te vertrekken van Maastricht-Aachen Airport.

Jumbo fietsroutes

Van alle fietsroutes in Nederland brengt Jumbo volgende maand een bijgewerkt boekje uit dat gratis bij een van de vestigingen is te krijgen. Ook organiseert het concern op 18 mei een fietsdag. Kosten: 2,50 euro. Meer info op www.jumbofietsroutes.nl . De Airportroute, die op deze website is te downloaden, is ook te beginnen bij de stations van Beek-Elsloo en Meerssen. Meer over de Limburgse kastelen op www.limburgsekastelen.nl en meer over de kerken onder meer op www.kerkgebouwen-in-limburg.nl.