’Moslims passen zich gewoon aan’

Vanavond zendt de VPRO de documentaire ’Imam made InHolland’ uit. Daarin worden jongeren gevolgd tijdens hun opleiding tot imam. Hoe rijmen ze ’hun’ islam met een leven in Nederland?

De meeste imams in Nederland zijn opgeleid in het land van herkomst. Dat zorgt voor problemen. De tweede generatie moslims kan de voorganger in de moskee vaak niet verstaan en de imams ontbreekt het in hun omgang met instellingen in Nederland aan kennis van de westerse cultuur.

Sinds twee jaar verzorgt Hogeschool InHolland als enige in Nederland een opleiding tot imam en islamistisch geestelijk werker. Het VPRO-programma ’Tegenlicht’ volgde de lessen en trok op met studenten, zowel mannen als vrouwen.

Hoewel vrouwen niet mogen voorgaan in de moskee, voelen ze zich niet geremd om de opleiding te volgen. „Vrouwen leren hier precies hetzelfde als mannen”, zegt projectdirecteur Rimke van der Veer. „Maar zij kiezen voor de afstudeerrichtingen islamistisch geestelijk werk of pedagogisch werk. Ook daar is grote behoefte aan.”

Vallen de islamistische geloofsbronnen te rijmen met de Nederlandse samenleving? En hoe moeten moslims omgaan met het negatieve beeld dat ze van buitenaf wordt opgedrongen? Kunnen ze hun identiteit als Nederlander én moslim vormgeven? Die vragen komen zowel in de documentaire als tijdens de opleiding uitvoerig aan bod. Studenten en docenten geven een open en soms ook ontroerend antwoord.

„Ik blijf altijd glimlachen, ook al ben ik chagrijnig”, zegt studente Zehra. „Dan denken mensen niet: ’Oh, daar heb je weer zo’n moslim.’”

En Jim, een jongen die zich drie jaar geleden tot de islam bekeerde en zich als eerste inschreef voor de opleiding, vertelt dat hij moeite heeft om er voor uit te komen dat hij soms ook twijfelt. Zijn Nederlandse achtergrond leerde hem dat twijfel juist goed is, omdat het ’helpt om achter de waarheid te komen’, maar die opvatting wordt hem door moslims niet altijd in dank afgenomen.

’Imam made InHolland’ begeeft zich op een spannend terrein tussen de Westerse en de islamistisch cultuur in. De studenten en docenten voelen zich met beide verbonden en zoeken naar de brug die de twee werelden, allebei even dierbaar, kan verbinden. Door imams op te leiden in een ’Nederlandse context’, hoopt de opleiding de studenten in staat te stellen die brug zelf te bouwen.

„Nederland krijgt er een kleur bij”, zegt opleidingscoördinator Rasit Bal. „Hopenlijk gaan mensen dan begrijpen dat de islam geen blok is. Moslims passen zich ook gewoon aan.”

De documentaire ’Imam made InHolland’ wordt vanavond om 20.55 uur uitgezonden op Nederland 2 .