Iedereen is anders, iedereen is gelijk

Bekende en minder bekende Nederlanders kiezen hun persoonlijke motto, leefregel of ultiem inspirerende zin.

’Als kind droeg ik door mijn lichamelijke handicap orthopedische schoenen: grote, onooglijke kisten. Naast mij zaten vriendinnetjes met glimmende lakschoentjes. Dat deed mij beseffen dat ik anders was dan anderen. Ik merkte ook dat mijn klasgenoten lachten als ik struikelde. Ik dacht: mijn kwetsbaarheid maakt hen aan het lachen, maar als ik er zelf ook om lach, dan is hun reactie niet bijzonder meer en zijn we weer gelijk. Dat was natuurlijk geen leuke oplossing, maar het lachen hield wel op.

Een jaar of vijf geleden zag ik in een straat in New York een billboard hangen. ’Iedereen is anders, maar iedereen is gelijk’, stond erop. Ineens besefte ik dat de regel die ik daar las, eigenlijk altijd al mijn levenshouding was, alleen was die nu in een spreuk vervat.

De basis van die houding ligt er in dat ik een deel van mijn jeugd in Zuid-Amerika heb doorgebracht. Aan die periode heb ik een fascinatie voor het buitenland overgehouden. Als je in een ander land bent, houd je wel je eigen identiteit, maar je voelt je toch anders. Zelf loop ik moeilijk door m'n handicap, maar ik zag in Zuid-Amerika mensen bedelend op straat zitten. Ze waren zo anders dan ik, maar we waren gelijk in onze moeilijkheden.

Terug in Nederland verbaasde ik mij over de manier waarop tegen mensen met een handicap werd aangekeken. Hoe vlot iemand ook overkomt, mensen zien toch altijd eerst dat de persoon in een rolstoel zit of een arm mist. Daarna merken we pas wie daar achter zit. Ik vond dat die houding moest veranderen. Ik wilde duidelijk maken dat een gehandicapte het precies andersom ziet: we zijn allemaal gelijk, het enige verschil is dat ik een handicap heb, en een ander niet.

Zo'n instelling moet wel van beide kanten komen. Neem bijvoorbeeld de geringe publiciteit rond de Paralympische Spelen. Voor de Olympische Spelen die straks in Peking plaatsvinden, worden uren zendtijd vrijgemaakt, maar de gehandicapte sporters mogen blij zijn als ze een minuutje in Studio Sport krijgen.

Omgekeerd geldt voor degene met de beperking ook dat je wat van je leven moet maken. Dat is niet makkelijk, want aan de acceptatie van een beperking gaat een tragedie vooraf. Voor mij was dat ook moeilijk, maar nu wil ik mensen prikkelen om boven zichzelf uit te stijgen.

Om die twee ontwikkelingen in gang te zetten heb ik de Lucille Werner Foundation opgericht, die zich inzet om de positie van gehandicapten in de samenleving te verbeteren. Ook de Mis(s)verkiezing, de verkiezing van de mooiste gehandicapte vrouw van Nederland, was bedoeld om voor een positievere beeldvorming te zorgen.

Op dit moment zijn we bezig met een nieuw programma: de Ongekend Talentshow. Hierin laten gehandicapte personen zien hoe zij van hun beperking hun kracht hebben gemaakt. De persoon met talent op topniveau krijgt de CAP-award uitgereikt. De naam van de prijs verwijst naar het Engelse woord voor mogelijkheden: capabilities. Ik hoop dat het de mensen met een beperking uitdaagt om hun mogelijkheden volop te benutten. Want ik denk dat je, juist door de mogelijkheden die je nog wél hebt, uit te vergroten, de focus van je handicap naar je persoonlijkheid kunt verleggen.

Ik merk dat veel mensen het prettig vinden dat ik door mijn eigen handicap als boegbeeld fungeer. Toch moet je ook een beetje voor uitkijken voor die rol, want je krijgt zo snel het imago dat leven met een handicap alleen maar ’halleluja’ moet zijn. Daarom vind ik het fijn dat ik naast die bezigheden het ’gewone’ spelletje ’Lingo’ presenteer. Dat helpt, want de meeste mensen die mij op straat tegenkomen, zeggen mij van ’Lingo’ te kennen en zijn vaak verbaasd als ze zien dat ik slecht loop.

Ik hoop dat op den duur een handicap geen drempel meer zal zijn in de maatschappij. We zijn daarmee pas klaar als het uitdragen van mijn motto overbodig is.”

Lucille Werner (1967) presenteert het programma ’Lingo’ en is voorzitter van de naar haar genoemde stichting. In augustus presenteert zij het programma ’CAP-award: de Ongekend Talentshow’.