Onwaarnemingen

Vorige week kreeg ik de melding dat in Overijssel nachtegalen gehoord waren. Elk jaar horen mensen in de late winter en vroege lente nachtegalen. Vooral in stadstuinen worden ze gehoord, voor nachtegalen hoogst ongebruikelijke plekken. De vogels zelf worden niet gezien. Maar zulk een klare zang moest gewoon wel een nachtegaal zijn! En de zanger zong toch ’s nachts? Merels, roodborstjes en zanglijsters ’s zingen ook nachts. Vooral de afwisselende zang van de zanglijster wordt vaak voor een nachtegala aangehoord. De vroegste betrouwbare waarneming van een nachtegaal ooit, was voor zover ik weet 21 maart 2007 in de Hollandse duinen. Dat is extreem vroeg. Nachtegalen arriveren pas in de tweede helft van april uit Afrika.

Een andere vogel die verwarring sticht onder oplettende lezers, is de buizerd. Buizerd broeden in Nederland en baltsen al maanden in de zon. Maar er zijn ook veel overwinteraars en passanten uit zuidelijker streken. Ze trekken naar bijvoorbeeld Scandinavië. Dat doen ze op thermiek. Dan cirkelen ze op niet al te winderige middagen steeds hoger en hoger, een krimpend vlekje dat buiten bereik van het blote oog eindelijk een lange zeilvlucht inzet. Zo reizen ze op zonne-energie. Anders zou de grote trek te veel van ze vergen. Buizerds zijn groot en zwaar.

Dat omhoogcirkelen, schroeven in vogelaarsjargon, doen ze vaak in groepen. Een imposant gezicht, die forse zwevers. „Nee, maar het waren verschillende soorten”, verzekerde iemand me, „er ware bruine en witte.” Buizerden variëren in kleur inderdaad van bijna zwart tot overwegend wit. Waarnemers nemen liever een arend waar dan een buizerd, liever een nachtegaal dan een zanglijster. Blijf kijken, en na een paar duizend buizerden komt er misschien echt een arend over – veel groter nog.