Verdi’s ’Un ballo in maschera’ is spannend in sinister kantoor

Opera

De Nederlandse Opera, Rotterdams Philharmonisch Orkest en solisten olv Carlo Rizzi met ’Un ballo in maschera’ van Verdi in een regie van Claus Guth op 10/4 in Muziektheater Amsterdam. Daar t/m 4 mei. Live via Radio 4 op 19 april vanaf 19.00 uur.

Belangrijkste zaken eerst. De nieuwe productie van Verdi’s ’Un ballo in maschera’, die De Nederlandse Opera donderdag presenteerde, staat muzikaal op superniveau. In de solistencast is geen enkele zwakke schakel te ontdekken en dat is in deze tijden van schaarste aan Verdi-zangers al een prestatie op zich. En vanuit de bak laten Carlo Rizzi en het Rotterdams Philharmonisch Orkest het Verdi-vuur hoog oplaaien – de vlammen slaan als het ware over de rand van de orkestbak heen en zetten op de bühne iedereen in lichterlaaie.

Na aanvankelijke scepsis over het toneelbeeld – o nee, niet weer een kantoor met lelijk tl-licht! – sloeg die al gauw om in bewondering. In deze enscenering van Claus Guth (in 2005 gemaakt voor Frankfurt) blijkt dat kantoor een sinister complex, waar achter de dunne wandjes onheil en dood schuilgaat – prachtig verbeeld op poster en programmaboek. Het decor schuift en schuift en we komen steeds dieper in de ellende. Helemaal aan het slot wordt ons zelfs een blik op een heus 18de-eeuws gemaskerd bal gegund. Eventjes.

Het is inventief en theatraal gedaan, maar elk dwingend concept gaat zolang te water tot het barst. Hier is dat niet anders, al blijft de schade beperkt tot details. Want ja, welke verkiezingskandidaat gaat er nou zonder beveiligingspersoneel naar een waarzegster? En voor een high profile-figuur in zo’n moderne omgeving zou je verwachten dat medische bijstand à la minute voor handen is. Maar nee, deze Riccardo sterft na de aanslag net zo langzaam als Verdi bedoelde.

De componist – geplaagd en tot herschrijven gedwongen door de censuur – zou behoorlijk opkijken van hoe men zijn werk hier ’gemoderniseerd’ heeft. Van koning Gustaaf III in Zweden, naar graaf Riccardo in Boston, naar het stemmenkanon in deze productie. Page Oscar (normaal een travestierol) is hier een supervrouwelijke secretaresse, schitterend van lijf en stem voorzien door Rosemary Joshua. Ook waarzegster Ulrica – hier een schoonmaakster – krijgt weergaloos en volumineus gestalte van Marianne Cornetti.

Roberto Aronica sloeg zich ondanks een verkoudheid heldhaftig door de Riccardo-rol heen. Tatjana Serjan (Amelia) zong met een gedurfde, open klank die veel opwinding genereerde, en Andrzej Dobber (Renato) was met zijn ontroerende stem weer eens de ster van de avond.

Voor wie denkt dat de website op de verkiezingsposter in het decor nergens toe leidt, wordt verrast. Wie surft naar www.naardetoekomst.nl komt op de site van DNO, waar kaarten besteld kunnen worden. Leuk bedacht, en misschien niet onverstandig, want waar voorheen Verdi-opera’s een stormloop op de kassa’s veroorzaakten, zijn voor deze ’Ballo’ nog genoeg kaarten verkrijgbaar. Operamoeheid in den lande?