Duitsland stopt met roken

In veel Duitse deelstaten geldt vanaf 1 januari een rookverbod voor cafés en restaurants. Veel caféhouders laten het er niet bij zitten.

„Ik vind het shit”, zegt Claudia, die kelnert in grand café Die Turnhalle. Het modieuze restaurant in een voormalige gymzaal in de Berlijnse wijk Friedrichshain is sinds 1 januari rookvrij. Op een zijzaaltje, in wat vroeger de kleedkamers waren, na. Ze mag er niet bedienen. „Compleet mal”, vindt Claudia. „Moet ik zeker aan de deur de bestellingen opnemen!”

Elders in Friedrichshain, in de trendy Simon-Dachstraat, hebben sommige cafés een groot, met plastic afgeschermd terras. Dat zit nu vol met rokers. En er wordt nog vrolijk bediend. Want in Berlijn neemt men het nog even niet zo nauw met de regels. Pas in juli, zo heeft het stadsbestuur laten weten, gaan de controleurs boetes uitdelen. Honderd euro voor de rokende klant en duizend voor de caféhouder.

Berlijn is een van de acht deelstaten waar vanaf 1 januari een rookverbod in de horeca geldt. In drie andere deelstaten gold het al en de overige volgen in de loop van het jaar. In de deelstaten verschillen de regels. Zo zijn de noordelijke deelstaten vaak strenger dan de zuidelijke. Een rokende klant betaalt in Rostock vijfhonderd euro boete, in München slechts tien.

In heel Duitsland zinnen horeca-exploitanten op manieren om het verbod te ontlopen. De Duitse Bond van Hotels en Restaurants steunt leden die bij het hoogste Duitse gerechtshof in Karlsruhe klagen dat het verbod in strijd is met de grondwet. De motivering verschilt. De ene caféhouder acht het verbod in strijd met de vrije ontwikkeling van de persoonlijkheid, de andere dat het de vrije uitoefening van het beroep ’rokerscaféhouder’ verhindert. De ervaring leert dat het gerechtshof zulke klachten zelden honoreert.

Weer andere caféhouders denken erover, van hun etablissement een verenigingslokaal te maken en van hun stamgasten verenigingsleden. Zo is in Hamburg in café ’De Parallelle Wereld’ vereniging ’De Rokerij’ opgericht. In Berlijn bewandelt een aantal caféhouders de democratische weg. Zij verzamelen handtekeningen voor een referendum.