Mbeki houdt vast aan rol van bemiddelaar

(Novum/AP) - De Zuid-Afrikaanse president Thabo Mbeki weigerde ook donderdag zich aan te sluiten bij het koor van internationale critici op de Zimbabwaanse leider Robert Mugabe. Mbeki hield staande dat gezien de situatie prioriteit moet worden gegeven aan verdere onderhandelingen.

"Wij blijven ervan overtuigd dat er geen oplossing voor de problemen van Zimbabwe kan komen zonder overeenstemming tussen de politieke leiders van Zimbabwe. Niemand kan hun een oplossing opdringen", zei Mbeki.

Mbeki is de voornaamste bemiddelaar in het conflict in Zimbabwe, maar raakt in Afrika en de internationale politiek in toenemende mate geïsoleerd door zijn weigering Mugabe openlijk onder druk te zetten. Mbeki's Afrikaanse Nationale Congres bepleit een hardere aanpak van Mugabe. Binnen het Zuid-Afrikaanse kabinet heerst verdeeldheid over de te volgen koers door de negatieve effecten van de instortende Zimbabwaanse economie en de stroom Zimbabwaanse immigranten naar Zuid-Afrika en andere buurlanden.

Mbeki weigerde donderdag in het parlement te zeggen of de voor vrijdag geplande tweede ronde van de presidentsverkiezingen in Zimbabwe moet worden uitgesteld vanwege het geweld tegenover de oppositie. Hij zei dat de ontwikkelingen in Zuid-Afrika, met de beëindiging van apartheid, duidelijk hebben gemaakt dat alleen praten een oplossing biedt. "In Zuid-Afrika gingen we zitten en onderhandelden een aantal jaren en bereikten overeenstemming", zei Mbeki.

Hij zei ook dat in Zimbabwe sprake is van een toestand die vergelijkbaar is met een oorlogssituatie. Zo'n toestand is alleen aan de onderhandelingstafel op te lossen, aldus de Zuid-Afrikaanse president. "De reden dat mensen onderhandelen is dat zij in oorlog zijn." Mbeki voegde hieraan toe dat een team Zuid-Afrikaanse bemiddelaars in Zimbabwe blijft in de hoop de partijen alsnog nader tot elkaar te brengen.

Mbeki wilde niet ingaan op de vraag of hij Mugabe zal erkennen als die zich vrijdagavond uitroept tot winnaar van de verkiezingen. Oppositieleider Morgan Tsvangirai, Mugabes enige tegenkandidaat, trok zich zondag uit de race terug. Tsvangirai's Beweging voor Democratische Verandering (MDC) riep Mbeki op zich als bemiddelaar terug te trekken

Zuid-Afrika verkeert praktisch als enige Afrikaanse staat in de positie effectieve druk uit te kunnen oefenen op de Zimbabwaanse leiders. Zimbabwe is afhankelijk van Zuid-Afrikaanse stroomleveranties. Zuid-Afrikaanse havens zijn cruciaal voor de import van goederen in Zimbabwe.