in memoriam / Adriaan Jaeggi 1963-2008

Adriaan Jaeggi is dinsdagavond op 45-jarige leeftijd overleden aan darmkanker. De schrijver, dichter en columnist probeerde de verstofte literaire wereld met humor en ironie open te breken.

„Zolang schrijven even goed helpt als die pillen, houd ik het nog wel even vol”, schreef Adriaan Jaeggi in een van zijn laatste columns voor Het Parool. De pas 45 jaar jonge dichter, schrijver en columnist, vader van twee jonge dochters (vijf en negen), stierf dinsdag aan darmkanker.

In zijn columns en weblog hield hij het verloop van zijn ziekte bij: „Een van de dingen die kanker met je doet is je energie wegvreten.” Dat was nu juist iets dat slecht bij Jaeggi paste, die opviel door zijn energieke aanwezigheid op tal van terreinen van de literatuur.

Hoewel hij misschien het liefst trombonist had willen worden (hij werd vier keer afgewezen aan het conservatorium) stortte Jaeggi zich toch al vroeg op de literatuur. Hij studeerde Engels in Leiden, werd redacteur (onder meer voor Thomas Rap), schreef drie romans, twee dichtbundels (eerst onder het pseudoniem Simon Troost), benoemde zichzelf tot stadsdichter van Amsterdam-Centrum, liet van zich horen op tal van literaire manifestaties, schreef columns (voor De Volkskrant en sinds kort voor Het Parool) en kritieken, organiseerde het alternatieve boekenbal ’Het Bal der Geweigerden’ en bedacht in 2005 de prijs voor het slechtste boek van het jaar, De Gouden Doerian.

Dat was maar een van de grappen waarop Jaeggi de literaire wereld trakteerde, grappen die hem zelden in dank werden afgenomen. Volgens zijn vriend Erik Jan Harmens, poëziecriticus van Trouw, probeerde Jaeggi de verstofte literaire wereld met humor en ironie open te breken. „Maar als je tegen de mores ingaat zijn de rapen gaar.”

Werden dergelijke acties al niet erg gewaardeerd, Jaeggi’s eigen werk viel bij critici ook niet altijd in goede aarde. Het meeste succes had zijn tweede roman ’Held van beroep’, een ontroerend portret van een 15-jarige jongen die het op een dag helemaal gehad heeft met zijn familie. Het boek haalde de longlist van de AKO- én van de Libris-jury. Zijn meest recente roman ’Edele dieren’, over een groepje zelfingenomen yuppen dat een vakantiehuis huurt in Italië, werd gematigd positief ontvangen. Groots en meeslepend was het misschien niet („Het boek doet je weinig”, schreef Bas Belleman in deze krant), maar dat Jaeggi de nihilistische dertigers buitengewoon geestig wist neer te zetten, daarover waren Belleman en andere critici het eens.

Humor kenmerkt alles wat Jaeggi deed. Wie daarvan een indruk wil krijgen kan terecht bij zijn weblog (www.jaeggi.nl), waarin het behalve over zijn ziekte over tal van andere zaken gaat. Een verhandeling over knieën, enkels en schenen van vrouwen levert zinnen op als: „De mooiste schenen die ik ooit zag behoorden toe aan de spelverdeelster van een Bredaas meisjeshockeyteam”.

Column en weblog waren misschien ook wel een heel geschikt medium voor Jaeggi’s vlotte en geestige pen. Wat niet wegneemt dat hij nog graag verschillende romans, een dichtbundel en een kinderboek had willen schrijven. Overigens niet ten koste van alles. Erik Jan Harmens herinnert zich van Jaeggi te hebben geleerd dat elk woord goed moet staan, maar ook dat kinderen vóór de literatuur gaan.