Een stop op biobrandstof lost het probleem van de voedselprijzen niet op

De kredietcrisis en de exploderende voedselprijzen domineerden de voorjaarsvergadering van het Internationaal Monetair Fonds (IMF) en de Wereldbank, afgelopen weekeinde in Washington. Terecht. En de mondiale financiële instellingen hebben in ieder geval de verleiding weerstaan te suggereren dat zij deze problemen kunnen oplossen.

Het IMF sprak zijn waardering uit voor de maatregelen van centrale banken om het vertrouwen in de kredietmarkten te herstellen. Die opmerking geldt de centrale banken van Groot-Brittannië en vooral de Verenigde Staten, die zakenbanken en kredietverstrekkers te hulp zijn geschoten.

Die ingrepen waren nodig, maar alleen als minste van twee kwaden. Het alternatief was toezien hoe grote financiële instellingen failliet gaan doordat ze te grote kredietrisico's zijn aangegaan. Overheidsingrijpen om dat te voorkomen lost structureel niets op, en kan hooguit als crisismaatregel op de korte termijn enige verbetering brengen. En de prijs die daarvoor wordt betaald kan hoog zijn, als financiële instellingen het idee krijgen dat ze kunnen doorgaan met hun risicovolle ondernemen, omdat de overheid toch te hulp komt als het mis gaat.

Het IMF legde dit weekeinde terecht de nadruk op de enige weg naar herstel van het vertrouwen in de kredietmarkten: financiële instellingen moeten openheid van zaken geven over de financiële risico's die zij aangaan, en over de risico's die hun klanten en aandeelhouders lopen. Daartoe moet het toezicht op die financiële instellingen worden verscherpt. Maar de belangrijkste sleutel ligt in hun eigen handen, want zonder vertrouwen is het slecht zakendoen.

Bij de problemen op de kredietmarkten, kwamen de snel stijgende voedselprijzen. In sommige opkomende economieën hebben die al tot forse politieke spanningen geleid. Wereldbank-president Robert Zoellick noemde het bizar dat mensen in rijke landen zich druk maken over wat het kost om hun benzinetank te vullen, terwijl het voor een groot deel van de wereld steeds moeilijker wordt de maag gevuld te krijgen.

Biobrandstoffen zijn mede oorzaak van het stijgen van de voedselprijzen. Ze worden nu nog gewonnen uit agrarische grondstoffen die ook goed te eten zijn. De wereld moet daarom zo snel mogelijk zijn biobrandstoffen gaan winnen uit de oneetbare landbouwresten. Maar dat zal de druk niet helemaal van de voedselprijzen halen. Er moet daartoe meer steun komen van de rijke landen voor de ontwikkeling van de voedingssectoren in ontwikkelingslanden.