Rechter: Exameneis voor inburgering is tegen de wet

Migranten die met hun gezin in Nederland willen worden herenigd, hoeven niet eerst in eigen land te slagen voor een examen Nederlands.

Migranten die voor gezinshereniging naar Nederland willen komen, hoeven niet eerst in hun eigen land een basisexamen inburgering te halen. Dat heeft de rechtbank in Amsterdam gisteren bepaald in een zaak van een Marokkaanse vrouw die bij haar man in Nederland wil wonen.

De rechter in Amsterdam stelt dat de eis om het examen te halen geen grondslag vindt in de Vreemdelingenwet 2000. Daarin staat namelijk niet dat het inburgeringsexamen met goed gevolg moet worden afgelegd.

Migranten die voor gezinshereniging en -vorming (trouwen) naar Nederland willen komen, moeten een voorlopige verblijfsvergunning (mvv) aanvragen. Sinds 2005 krijgen zij zo’n vergunning alleen als zij in het land van herkomst slagen voor een examen Nederlands en kennis van de Nederlandse samenleving. Dit toetst vindt plaats op een Nederlandse ambassade.

Daarnaast geldt een eis dat migranten die hun partner willen laten overkomen, een inkomen hebben van 120 procent van het minimumloon en dat de minimumleeftijd 21 jaar is. Vorig jaar vroegen 18.000 mensen een mvv aan. In Nederland volgt deel twee van de inburgering als via de gemeente cursussen worden aangeboden. De invoering van de maatregelen heeft geleid tot een daling van de huwelijksmigratie.

Of de uitspraak gevolgen heeft voor het verplichte inburgeringsexamen in het buitenland, moet nog worden afgewacht. De uitspraak van de rechter lijkt vooral ingegeven door een wetstechnisch bezwaar. In de uitspraak wordt gesproken over een ’kennelijke misslag’ van de wetgever, waaraan de rechter niet voorbij wil gaan. Ambtenaren van de bewindslieden Vogelaar (integratie) en Albayrak (vreemdelingen) bestuderen de uitspraak nog. De kans is zeer groot dat ze in beroep gaan.

De wet verplichte inburgering in het buitenland stamt uit de tijd van oud-minister Verdonk en werd algemeen gezien als een van de pijlers onder de aanpak om migranten met dwang en drang te laten integreren in de Nederlandse samenleving. De Tweede Kamer stemde vrijwel unaniem met de wet in en ook de huidige coalitie wil er niet van af.

Verdonk verklaarde destijds dat de wet beoogde de integratie van vrouwen te versnellen door in het land van herkomst hiermee al te beginnen. Ze gaf wel toe dat een daling van de huwelijksmigranten een gevolg kon zijn van deze wet. Om die reden hebben Human Rights Watch en de Europese commissie tegen racisme en intolerantie, de Nederlandse regering gewaarschuwd dat het inburgeringsexamen discriminerend is.

Daarvan is geen sprake, vindt minister Vogelaar. Haar woordvoerster verwijst naar de Raad van State en de Adviescommissie voor Vreemdelingenzaken, die geen grote bezwaren zagen in de wet.