Oranje blijkt beter te kunnen worden van nieuwe speelstijl

In de eerste oefenwedstrijd voor het EK won Oranje gisteren met ruime cijfers van Kroatië (0-3). Van het nieuwe systeem lijkt de nationale ploeg toch iets beter te kunnen worden.

Met flatteuze cijfers werd gisteravond de EK-campagne van Oranje ingeluid, en daarmee verschaften de internationals zichzelf en hun bondscoach enige lucht na een periode van aanzwellend cynisme. In het Poljud Stadion van Split leek het erop dat de nationale ploeg iets aan dynamiek kan winnen met interne verschuivingen waarmee Van Basten zijn laatste maanden dan toch wil inkleuren.

De gerespecteerde, maar gisteren buitengewoon slordige EK-deelnemer Kroatië werd met 0-3 verslagen in het eerste van vijf oefenduels, waarin volgende maand ook Oostenrijk en in de weken vóór het eindtoernooi Oekraïne, Denemarken en Wales zich zullen aandienen. In Split, waar KNVB-directeur Kesler met klem ontkende dat er al besprekingen zouden zijn gevoerd met Feyenoord-trainer Van Marwijk als voornaamste gegadigde om Van Basten na het EK op te volgen, kon de straks afzwaaiende bondscoach eindelijk eens een vuistje ballen.

Bij de introductie van Oranje’s nieuwe speelsysteem had hij de extra controlerende positie naast Van Bronckhorst ingeruimd voor De Zeeuw. Achter spits Huntelaar, de vervanger van Van Nistelrooij, verschenen van rechts naar links Sneijder, Van der Vaart en Babel in het creatieve gedeelte van het middenveld. De opstelling van de laatste, een verkapte aanvaller, leerde dat niet in alle geledingen van een ingrijpende revolutie kan worden gesproken.

In sommige opzichten is er slechts sprake van nuanceverschillen, waarbij de eerste oefening de hoop bood dat Oranje er toch iets beter van kan worden. De schijnbaar herademende ploeg werd bovendien gesterkt door een vroege meevaller. Al in de openingsfase kon verdediger Heitinga de bal onbelemmerd inkoppen na een vrije trap van Sneijder (0-1). Heitinga mocht het doelpunt óók zien als een beloning voor zijn voorspoedige ontwikkeling in clubverband, bij Ajax.

De centrumverdediger gaf gisteren blijk van zijn vooruitgang door de Kroatische topschutter Da Silva geconcentreerd en vasthoudend tegenspel te bieden. Mede daardoor kon Oranje meer dan gedacht controle uitoefenen. In het hart van het veld herstelde De Zeeuw zich van een weifelende start tegen de terugvallende dribbelaar Modric. De eerste schreden van De Zeeuw, bij AZ rechts op het middenveld tobbend, hadden echter aangetoond dat zijn rol voorlopig in de gewichtige zone bepaald niet onbetwistbaar kan zijn.

Daar stond tegenover dat de bundeling van een drietal vóór de controlerende middenvelders Oranje ten goede leek te komen. De eerste tekenen wezen er althans op dat er van meer variatie sprake kan zijn dan in de opstelling van Van Basten tot dusverre, waarin een vastliggende bezetting het spel vaak voorspelbaar maakte. Een voorbeeld van de toegenomen afwisseling vormde de treffer waarmee Oranje zich in het slotgedeelte van de eerste helft een ongekende voorsprong verschafte.

Spits Huntelaar kon de bal eenvoudig intikken na een opzetje over de linkerflank van Van Bronckhorst en de voorzettende De Cler (0-2). Het was voor Huntelaar de vierde treffer in het nationale tricot, na zeldzame succesjes (tweemaal) bij zijn debuut tegen Ierland, in augustus 2006, en ruim een jaar later tegen Slovenië. Ook voor De Cler voelde het doelpunt zoet aan, bij zijn terugkeer als door Van Basten nimmer ten volle vertrouwde linkerverdediger. Maar in defensief opzicht was De Cler niet vlekkeloos, getuige de twee kansjes die de Kroaat Srna in de eerste helft in het linkerblok werden geboden.

Over het algemeen sloot de defensie niettemin behoorlijk, en ook daarvan kon na toenemende kritiek op de laatste linie een lichtelijk opbeurend effect uitgaan. Ook doordat de Kroaten tamelijk ongecoördineerd aandrongen, hield Oranje met gaandeweg vier invallers in de tweede helft stand. Sterker, twee van hen, Afellay en afmaker Vennegoor of Hesselink (0-3), maakten het lang niet meer ervaren gevoel van de internationals er nog aangenamer op.