weblog Boekestijn (VVD) / Smeergeld maakt probleem groter

De Heer J.J.A.M. Van Gennip is een belangrijk man met grote verdienste voor onze samenleving. Deze uitstekende oud-senator van het CDA is een welsprekend voorzitter van de nationale Commissie voor Internationale Samenwerking en Vice-voorzitter van het Nederlands Instituut voor Meerpartijendemocratie.

Naar de politieke site

Ik heb hem zelf meegemaakt als een vooraanstaand lid van de NAVO assemblee waar hij de belangen van ons land op een virtuoze wijze heeft verdedigd. Met zo’n man verschil je niet graag van mening.

Toch vrees ik dat ik op deze plaats toch enige kritische kanttekeningen moet plaatsen bij zijn betoog op de Forumpagina van 24 juni 2008. Hij reageert op mijn stelling dat wij geld voor draagvlakcampagnes van het NCDO beter kunnen uitgeven aan het verbeteren van de landbouw in Afrika met de opmerking dat we dan ook het Ministerie van Buitenlandse Zaken zouden kunnen decimeren en met de uitgespaarde kosten Afrika blij kunnen maken.

Ik vrees echter dat deze hyperbool de zaak waar Van Gennip voor staat geen goed doet. Feit is namelijk dat Afrikaanse boeren er gewoon direct op vooruitgaan indien wij ruim 32 miljoen euro draagvlaksubsidies bezuinigen en direct besteden in Afrika. Wie kan daar tegen zijn?

Vervolgens zet van Gennip zijn betoog voort: “Ondanks het primaat van de politiek kunnen volksvertegenwoordigers en bewindslieden niet zonder maatschappelijke steun, oftewel draagvlak” Dat is een waarheid als een koe. Zonder draagvlak vaart geen enkele politicus op den duur wel. Het impliceert echter niet dat de overheid vervolgens haar eigen draagvlak moet financieren. Neen, politici hebben geen andere keuze dan het door hen voorgestane beleid zo welsprekend uit te venten dat het draagvlak eenvoudigweg gecreëerd wordt zonder dat daar belastinggeld aan te pas hoeft te komen. Alleen op deze wijze kan worden voorkomen dat de kloof tussen kiezer en gekozene overbrugd moet worden met belastinggeld. Indien politici niet overtuigen dan hebben zij in een democratie sowieso een groot probleem. En dat probleem wordt eerder groter dan kleiner met smeergeld.

Nog is van Gennip niet klaar: ‘’Er groeit nu een nieuwe generatie op die meer dan de vorige te maken krijgt met de lusten en lasten van de globalisering”. “Die problemen moeten ‘bovenloops’ worden aangepakt: ginds dus‿.. want als er geen perspectief is op welvaart, een rechtsstaat en een democratie‿.. dan zoeken de mensen ginds de uitweg in andere vormen van overleven”. “Bewustwording van mondiale kwesties is dus een zaak van verlicht eigenbelang”.

Ook met deze stelling ben ik ongelukkig. In de eerste plaats heeft de Nederlandse bevolking geen draagvlakcampagne van 32 miljoen euro nodig om in te zien dat onopgeloste problemen in Afrika de migratiedruk naar ons continent vergroten. Enig nadenken en het lezen van kranten leidden immers tot dezelfde conclusie.

In de tweede plaats, en dat inhoudelijk debat zou ik graag met Van Gennip aangaan, is ontwikkelingssamenwerking notoir slecht in het verhogen van welvaart en het exporteren van rechtsstaat en democratie. Ik zou graag willen dat het anders was maar keer op keer wijst onderzoek uit dat we hier geen overspannen verwachtingen moeten koesteren. Als we dat wel doen dan dragen wij alleen maar bij aan de vervreemding tussen kiezer en gekozene.

Dan brengt van Gennip het volgende argument in stelling. “Nederland scoort al jaren hoog in de index ‘betrokkenheid bij ontwikkeling’ van het onvolprezen Amerikaanse Center for Global Development. Ik vrees dat wij dit argument ook kunnen omdraaien. Indien Nederlanders zeer betrokken zijn bij ontwikkeling dan zie ik niet waarom wij die grote betrokkenheid nog verder zouden moeten aanzwengelen met dure draagvlaksubsidies. Geef het geld gewoon aan Afrikaanse boeren die zitten te springen om kunstmest, irrigatie en anti-erosie maatregelen. Wat zou daar tegen kunnen zijn?

Ten slotte stelt van Gennip dat het NCDO ook subsidies verstrekt aan particuliere ontwikkelingsprojecten. Daar heeft hij gelijk in. Het geval wil echter dat de Minister daar nu net vanaf wil omdat hij samen met sommige NGO’s twijfel heeft over de effectiviteit van die projecten. Ik vrees dat ik de Minister daarin moet steunen.

Samenvattend: ik geloof nog steeds dat Afrikanen meer gebaat zijn bij steun aan hun landbouwsector dan bij draagvlaksubsidies in het Westen. Sterker nog, ik zou niet graag in een positie verkeren waarbij ik het tegenovergestelde zou moeten verdedigen.

Lees ook het voorgaande weblog van Boekestijn