Russisch leger opent tweede front in Georgië

(Novum/AP) - Russische pantsereenheden hebben maandag verscheidene steden en een militaire basis in het westen van Georgië ingenomen. Hiermee heeft Rusland een tweede front gecreëerd in de strijd met het Georgische leger over de afvallige provincies Zuid-Ossetië en Abchazië. Andere Russische strijdkrachten namen de stad Gori in. Vanuit deze centraal gelegen stad aan de enige oost-westverbinding in het land kunnen ze Georgië effectief in tweeën delen.

Met de inval en het verre oprukken op Georgisch grondgebied breekt Rusland met de eerdere toezegging dat zijn troepen zich niet buiten de afvallige provincies zouden begeven. De Russen bereikten de legerbasis in Senaki -dertig kilometer landinwaarts vanaf de havenstad Poti aan de Zwarte Zee- vanuit Abchazië. Zij ondervonden daarbij mogelijk weinig weerstand, omdat de meeste Georgische militairen actief zijn in de buurt van Zuid-Ossetië, dat de afgelopen dagen het toneel was van zware gevechten.

Ook de plaatsen Zoegdidi en Koerga werden binnengevallen en politieposten werden ingenomen, meldde het Georgische ministerie van binnenlandse zaken. Abchazische troepen namen onderwijl de controle over nog een dorp in hetzelfde gebied over. Rusland had Georgische troepen in een bufferzone ten westen van Abchazië gewaarschuwd de wapens neer te leggen of de militaire consequenties van hun weigering te aanvaarden. De ingenomen legerbasis bevindt zich echter ver buiten deze bufferzone.

Een functionaris in Moskou bevestigde de Russische operatie en zei dat deze onderdeel uitmaakt van een bredere missie om het Georgische verzet rond Zuid-Ossetië te elimineren. Eerder op de dag deelde de Russische legerleiding juist mee dat er geen plannen waren om Georgisch grondgebied te betreden buiten de beide provincies, die zich begin jaren negentig van het centrale Georgische gezag afkeerden.

De Russische luchtmacht voerde maandag grootschalige bombardementen uit op Georgische doelen, onder andere in de omgeving van de hoofdstad Tbilisi. Rusland gaf als verklaring voor de luchtaanvallen dat Georgische soldaten in weerwil van een zondag door de Georgische president Michail Saakasjvili afgekondigd staakt-het-vuren Zuid-Ossetië niet hadden verlaten. Volgens de voorzitter van de Georgische veiligheidsraad, Aleksandr Lomaia, waren er zo'n vijftig Russische vliegtuigen tegelijk in het Georgische luchtruim aanwezig.

Westerse landen hebben de Russische reactie op het Georgische offensief om Zuid-Ossetië opnieuw in te lijven buitensporig genoemd. Het innemen van de basis en andere nederzettingen zal naar verwachting eveneens felle internationale kritiek oogsten. De G7, het verbond van de belangrijkste industriële grootmachten ter wereld, riep Rusland maandag op met onmiddellijke ingang een staakt-het-vuren in acht te nemen en in te stemmen met internationale bemiddeling in het conflict.

De Russische ambassadeur bij de NAVO, Dmitri Rogozin, vroeg maandag een overleg met de verdragsorganisatie aan met betrekking tot het geweld in Georgië. Rusland wil volgens Rogozin zijn handelen in Georgië verduidelijken, alvorens de NAVO tot een eventueel besluit komt. Dinsdag staat tevens een vergadering gepland tussen NAVO-ambassadeurs en de Georgische minister van buitenlandse zaken Ekaterina Tkesjelasjvili.

Een woordvoerder van het Amerikaanse ministerie van buitenlandse zaken sprak de hoop uit de de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties een 'krachtige' resolutie aanneemt ten aanzien van het Russische geweld. De kans daarop lijkt echter klein, aangezien Rusland vetorecht heeft in de raad.

De Georgische president Saakasjvili ondertekende maandag in aanwezigheid van de Franse minister van buitenlandse zaken Bernard Kouchner een wapenstilstandsbelofte. Kouchner probeert namens de Europese Unie tussen de Georgiërs en Russen te bemiddelen. Hij wordt bijgestaan door de Finse minister van buitenlandse zaken Alexander Stubb, wiens land op dit moment het voorzitterschap van de OVSE bekleedt. Saakasjvili zei dat Moskou er op uit lijkt te zijn om zijn pro-westerse regering ten val te brengen, die aansluiting zoekt bij de NAVO. "Het gaat om de onafhankelijkheid en democratie van Georgië", zei hij.

De Amerikaanse president George Bush beschuldigde Rusland maandag vanuit China van 'disproportioneel' geweld tegen Georgië. "Wij keuren de bombardementen buiten Zuid-Ossetië ten sterkste af", zei Bush. Hij zei die boodschap ook krachtig te hebben overgebracht aan de Russische premier Vladimir Poetin, die net als hij voor de Olympische Spelen in Beijing was.

Poetin verweet de Verenigde Staten op zijn beurt dat zij hun vliegtuigen ter beschikking stellen om Georgische soldaten uit Irak te naar huis te brengen. Georgië besloot met het oog op het binnenlandse militaire conflict zijn tweeduizend militairen terug te halen. Door de Georgiërs te vervoeren belemmert de VS inspanningen om het conflict op te lossen, zei Poetin.

In Georgië slaan vanwege de het geweld rond Zuid-Ossetië en de Russische bombardementen elders in het land steeds meer mensen op de vlucht. Frankrijk heeft een vliegtuig met dertig ton hulpgoederen gestuurd. Het Wereldvoedselprogramma van de VN zei maandag dat het afgelopen weekend al voedselpakketten waren uitgedeeld aan tweeduizend vluchtelingen die in Tbilisi zijn neergestreken. De VN-vluchtelingenorganistie UNHCR zei een luchtbrug te hebben geopend om dekens en andere hulpgoederen voor dertigduizend vluchtelingen naa Rusland en Georgië te sturen.