Hof VS: Chinese moslim geen 'vijandelijk strijder'

(Novum/AP) - Een Chinese moslim die door de Amerikanen wordt vastgehouden op de basis Guantanamo Bay, mag niet langer worden bestempeld als 'vijandelijk strijder'. Dat heeft een Amerikaans hof van beroep maandag besloten. Het oordeel is een nederlaag voor de regering van de Amerikaanse president George Bush, die naar eigen zeggen bevoegd is om in Guantanamo mensen op te sluiten die nooit de wapens opnamen tegen de Verenigde Staten.

De Oejgoer Huzaifa Parhat werd zes jaar geleden opgepakt in Afghanistan. Zelf zegt hij China als zijn vijand te beschouwen en niet de VS. Er zitten verschillende Oejgoeren vast in Guantanamo omdat ze terroristen zouden zijn. De VS is al lang op zoek naar een land dat hen wenst op te nemen, omdat ze in China hun leven niet meer zeker zijn.

Het ministerie van justitie gaf al eerder toe dat Parhat nooit de wapens opnam tegen de VS en dat er geen bewijs is dat hij dit van plan was. Maar de advocaten van de regering voerden aan dat de detentie van Parhat niettemin te rechtvaardigen is. Het Congres gaf Bush na de aanslagen van 11 september 2001 de bevoegdheid om geweld te gebruiken tegen iedereen die de aanslagen 'planden, autoriseerden, begingen of bij de aanslagen assisteerden'.

Waar de zaak om draait is de banden tussen Parhat en de Islamitische Beweging van Oost-Turkistan (ETIM), een groepering die afscheiding eist van China. De VS zette in 2002 de groepering op de lijst van terreurorganisaties - volgens sommige analisten om de steun van China te kopen voor de Amerikaanse invasie van Irak.

Het Amerikaanse leger zegt dat Parhat trainde in een kamp van ETIM ter voorbereiding op de strijd tegen China. De Chinese autoriteiten geven ETIM de schuld van honderden aanslagen, terwijl activisten zeggen dat China de religieuze vrijheid van de Oejgoeren inperkt en antiterreurwetten gebruikt om legitieme protesten neer te slaan.

Een advocaat van het ministerie voerde aan dat de VS over geheime informatie beschikt waaruit blijkt dat ETIM banden heeft met Al-Qaida. China zegt hetzelfde, maar heeft ook geen bewijs geleverd. Die 'connectie' tussen Parhat en Al-Qaida is voldoende grond om hem vast te houden, zegt het ministerie. De advocaat van Parhat zegt echter dat de door het Congres aangenomen wet bepaalt dat er een expliciet verband moet zijn tussen de gedetineerde en de aanslagen van 11 september.

Het hof van beroep oordeelde maandag dat Parhat moet worden vrijgelaten, overgeplaatst naar een ander detentiecentrum of dat er een nieuw proces tegen hem dient te worden aangespannen.