Latijns-Amerikaans Filmfestival / ’Tropa de Elite’ blikvanger in Utrecht

Het Latijns-Amerikaans Filmfestival in Utrecht opende gisteren met ’Tropa de Elite’ van José de Padilha.

De Gouden Beer-winnaar over de harde acties van de politie in de favelas, de sloppenwijken, van Rio de Janeiro is in eigen land de succesvolste Braziliaanse film ooit, maar ook zeer omstreden. De film werd voor de officiële uitbreng al door miljoenen Brazilianen gezien op illegale dvd’s.

Toen de politie lucht kreeg van de inhoud werden de makers onder druk gezet om de politiemartelingen eruit te halen waarna de populariteit van de film alleen maar groeide. Ook in Berlijn was de film geen onomstreden winnaar.

Regisseur Padilha, die roem verwierf met zijn documentaire over een buskaping in Rio de Janeiro ’Bus 174’, vertelt zijn verhaal vanuit het perspectief van de agenten en toont hun gewelddadige optreden onverbloemd.

Het harde ’Tropa de Elite ’ wordt op het festival nog een keer vertoond en zal later deze maand ook in de bioscoop worden uitgebracht, maar op het festival in Utrecht is de film niet de belangrijkste blikvanger.

Een commissie selecteerde negen recente Latijns-Amerikaanse films die strijden om de LAFF- award, die zal worden toegekend door een jury onder leiding van de in Peru geboren en getogen Nederlandse filmmaakster Heddy Honigman. In veel van die films is het machismo dat de agenten in Rio de Janeiro in zijn greep heeft opnieuw een thema, maar dan in meer persoonlijk dan politiek getinte verhalen.

Zo is een van de kanshebbers op de prijs het gevoelige ’XXY ’ waarin het verhaal verteld wordt van Alex, een hermafrodiet die als meisje door het leven gaat. De vijftienjarige Alex slikt hormonen om haar borstontwikkeling aan de gang te houden, en ze verbergt haar geslacht. Zij en haar ouders worstelen met het geheim en met haar groeiende seksuele verlangens. Het blauw getinte ’XXY’ is wat zwaar op de hand maar de acteurs zijn heel goed, tot het einde voel je de onuitgesproken spanning onder zinderen.

Losser en liever is de experimentele fotofilm ’Año uña ’ van Jonas Cuarón, zoon van Aldonso Cuarón die niet zo lang geleden indruk maakte met het even maar anders frisse ’Y tu mamá tambien’. Zoon Cuarón paart zwart-witfoto’s aan een realistische soundtrack waarin hij het verhaal vertelt van de liefde tussen de Amerikaanse studente Molly en de Mexicaanse puber Diego. We horen Diego wellustig piekeren over de borsten van zijn nichtje Emilia, en daarna Molly over de last van de man die de door haar gehuurde roeiboot roeit. Dat de Mexicaanse en de Amerikaanse neuroses niet goed matchen is zo snel duidelijk maar Cuarón maakt er een amusant, fotoalbum van.

(7 tot en met 14/5, Utrecht)