Het is koud en onvoorspelbaar in Iowa

(Novum/Ap) - Vlak voor de belangrijke voorverkiezingen in de Amerikaanse staat Iowa zijn slechts twee dingen duidelijk. Het is vreselijk koud en het wordt een nek-aan-nek race.

In Iowa ploeteren Republikeinse en Democratische kandidaten opgewekt door de sneeuw, om net die paar extra stemmen te verdienen die het verschil tussen winst en verlies kunnen betekenen. "Walk quick, talk fast", spoorde de Democratische presidentskandidaat Barack Obama zijn aanhangers aan die van deur tot deur gaan.

De voorverkiezingen in Iowa zijn belangrijk, omdat het traditioneel de eerste krachtmeting is in de race naar het Witte Huis. De winnaars, en kandidaten die het onverwacht goed doen, kunnen rekenen op een golf extra media-aandacht en, net zo belangrijk, op veel meer campagnebijdrages. In Iowa, die dunbevolkte staat in het Midwesten, worden campagnes gemaakt en gebroken.

Een geoliede organisatie is essentieel voor een goed resultaat in Iowa. In de laatste uren voor de stemmingen, vrijdagnacht Nederlandse tijd, neemt het belang van opzwepende retoriek af. Andere, veel praktischere kwesties doen er veel meer toe. Kan het campagneteam genoeg babyzitters regelen om zijn aanhangers in staat te stellen hun voorkeur kenbaar te maken? Campagnemedewerkers bieden zich aan om sneeuw te ruimen voor mensen, als ze maar gaan stemmen.

Ook de telefoon en Facebook worden ingezet om kiezers de goede richting op de duwen, namelijk naar de bijna 1.800 locaties waar de inwoners van Iowa, die overigens niet zelden hun wortels in Nederland hebben, volgens een eeuwenoude traditie hun voorkeur duidelijk maken. De Republikeinse kandidaat Mitt Romney zei dat zijn medewerkers op zondag twaalfduizend telefoontjes pleegden.

Democratische inwoners van Iowa spreken zich uit voor de kandidaat die volgens hen door de Democraten genomineerd moet worden voor het presidentschap en de Republikeinen doen hetzelfde, alleen dan voor de Republikeinse kandidaten.

De kandidaten zitten zo dicht bij elkaar dat voorspellingen geen waarde hebben. Een kwart van de kiezers heeft nog niet beslist. Naar verwachting tussen de 120.000 en 150.000 mensen zullen de Democratische kiesbijeenkomsten bijwonen en 80.000 tot 90.000 de Republikeinse. De 1.800 bijeenkomsten bestaan soms uit een paar mensen, soms uit enkele honderden. Het is een van de merkwaardigheden van het Amerikaanse kiessysteem dat enkele honderdduizenden inwoners van Iowa een onevenredig grote invloed hebben op het verloop van de verkiezingen.

De Republikeinse kandidaat Mitt Romney gaf veel meer geld uit in Iowa dan zijn rivalen, maar zag zijn grote voorsprong in de peilingen niettemin als sneeuw voor de zon verdwijnen. De voormalig gouverneur van Massachusetts wil koste wat het kost hoger eindigen dan Mike Huckabee. Nog geen zes maanden geleden stond die laatste in de peilingen in Iowa op 2 procent, en ook in de rest van de Verenigde Staten was hij een onbekende. Tot zijn campagne plots vaart kreeg.

De Republikeinse oud-senator Fred Thompson, de acteur die een rol vertolkte in de populaire politieserie Law and Order, hoopt zijn campagne levend te houden door zeker als derde te eindigen. Senator John McCain, Romney en Huckabee zijn de favorieten, maar ook lid van het Huis van Afgevaardigden Ron Paul en de voormalig burgemeester van New York Rudy Giuliani dingen mee. Giuliani, wiens leiding in de landelijke peilingen is geslonken, heeft zijn hoop gevestigd op de voorverkiezingen na Iowa.

De drie belangrijkste Democratische kandidaten zijn de senatoren Hillary Clinton en Barack Obama en John Edwards, een voormalig senator voor North Carolina. Het is onmogelijk te voorspellen wie van hen zal zegevieren. Duidelijk is wel dat de campagnes van Obama en Clinton een lange adem hebben. Ze hebben verreweg het meeste geld ingezameld. En vijf dagen na Iowa wacht alweer de ook belangrijke voorverkiezing in New Hampshire. De race naar het Witte Huis is echt onderweg.