Rusland: aftocht uit Georgië voltooid

(Novum/AP) - Russische tanks en troepen hebben zich vrijdag in grote colonnes uit Senaki in het westen, Gori in het midden en Igoeti in het oosten van Georgië teruggetrokken. Volgens minister van defensie Anatoli Serdjoekov wordt de door president Dmitri Medvedev toegezegde terugtrekking naar Zuid-Ossetië en Abchazië en de veiligheidszones rondom deze afgescheiden gebieden voor middernacht voltooid. De Verenigde Staten beschuldigen Rusland er echter van zich niet aan de gemaakte afspraken te houden. Het instellen van controleposten en bufferzones staat niet in de wapenstilstandsovereenkomst die met Georgië is gesloten, zei het ministerie van buitenlandse zaken in Washington.

In het westen van Georgië zette een colonne van 83 Russische tanks, gepantserde personeelsvoertuigen en vrachtwagens met artillerie zich in noordelijke richting in beweging, richting Abchazië. De voertuigen kwamen van de Georgische legerbasis in Senaki, die ruim een week in Russische handen was.

Uit de strategisch gelegen stad Gori reden minstens veertig Russische legervoertuig naar het noorden. Gori ligt aan de belangrijkste oost-westverbinding in Georgië, ten zuiden van Zuid-Ossetië waar de vijandelijkheden ruim twee weken geleden uitbraken.

Een verslaggever in Igoeti bevestigde dat ook daar de Russen hun controleposten en stellingen langs de hoofdweg van Gori naar Tbilisi hadden verlaten. Op enige afstand van het Russische konvooi dat oostwaarts richting Gori vertrok volgden Georgische politieagenten in meer dan honderd burgerauto's en een enkele vrachtwagen. Bij een Russische controlepost ten westen van Gori moesten de Georgiërs stoppen.

Ondertussen reed een stoet Georgische burgerauto's in tegengestelde richting, van Gori naar Tbilisi. Nadat het laatste Russische konvooi om 17.00 uur uit Gori was vertrokken, werd een verlaten controlepost afgebroken.

Niet overal hebben de Russen zich teruggetrokken. Buiten de havenstad Poti aan de Zwarte Zee groeven Russische troepen zich vrijdagochtend in bij een brug die de enige toegangsweg naar de stad vormt. Vlakbij stonden vijf vrachtauto's, enkele pantservoertuigen en een helikopter geparkeerd. In een bos buiten de stad was een andere Russische stelling te zien. Volgens de burgemeester van Poti bemanden Russische troepen vrijdagavond twee controleposten in of bij de stad. Poti ligt ver van enige zone waar de Russen zich op grond van de bestandsovereenkomst zouden mogen ophouden.

Zuid-Ossetië en Abchazië hebben zich na het uiteenvallen van de Sovjetunie in 1991 feitelijk losgemaakt van Georgië. Het Russische parlement behandelt maandag voorstellen om de onafhankelijkheid van de regio's te erkennen.

In Zuid-Ossetië waren de Russen duidelijk bezig voorbereidingen te treffen voor een langdurig verblijf in een bufferzone langs de grens met Georgië. De Russische vicestafchef Anatoli Nogovitsyn zei in de toekomst meer Georgische offensieven te verwachten in Zuid-Ossetië en Abchazië. Om de Georgiërs daarvan te weerhouden worden aan de grens van Abchazië 2142 Russische vredeshandhavers geposteerd en aan die van Zuid-Ossetië 452, zei Nogovitsyn.

Edoeard Kokoity, de leider van de Zuid-Ossetische separatisten, liet tegen het persbureau AP doorschemeren dat etnische Georgiërs niet terug zullen mogen keren. Dit als vergelding voor de Osseten die na een eerder conflict niet terug naar Georgië mochten. Bovendien is er voor hen 'niets meer over om naar terug te keren', zei hij.

Veel verlaten dorpen van Georgiërs rond Tschinvali zijn in de nasleep van de strijd geplunderd en in brand gestoken. Achtergebleven bejaarde Georgiërs zijn in de afgelopen dagen door Russische hulpverleners geëvacueerd en naar Gori gebracht, om met familie te worden herenigd. Veel bejaarden waren blij, omdat ze dagen zonder eten of zorg hadden gezeten, maar volgens sommigen is het ook een opzet van de Russen om alle Georgiërs uit Ossetië weg te krijgen. Russische hulpverleners verklaarden dat ze bij de evacuatie gewapend escorte nodig hadden om zich te beschermen tegen Zuid-Ossetische plunderaars.

Volgens schattingen van de Verenigde Naties zijn tijdens de gevechten 158 duizend mensen op de vlucht geslagen.