Engels voor kleuters is charmant idee, maar komt op slecht moment

Omdat de prestaties van basisschoolleerlingen op rekenen en taal achterblijven bij de verwachtingen, zet het kabinet alle kaarten op de verbetering van die twee vakken. Daar kan niet meer bij, zei staatssecretaris Dijksma onlangs in de Tweede Kamer. „Je kunt niet alles prioriteit verklaren”, aldus een realistische Dijksma, die drie jaar nodig denkt te hebben om het niveau van de basisvakken op te krikken.

Afgaande op deze reactie komt het advies van de Onderwijsraad om kleuters al op de basisschool Engels te leren, op een verkeerd moment. Met uitzondering van de VVD, reageerde de Tweede Kamer dan ook terughoudend op de voorstellen van de Onderwijsraad.

Hoewel hun hoofd er nu misschien niet naar staat, zou het voor politici én voor basisscholen toch nuttig kunnen zijn het rapport serieus te bestuderen. De gegevens waar de Onderwijsraad zich op baseert, zijn tamelijk zorgwekkend. Nederlanders denken van zichzelf talenwonders te zijn, maar dat is zelfoverschatting: zo’n driekwart heeft les gehad in twee vreemde talen, maar slechts de helft kan er in de praktijk mee uit de voeten. Om mee te kunnen draaien in de internationale economie moeten meer mensen een vreemde taal leren, en moet vooral het niveau hoger.

De eenvoudigste manier om dat doel te bereiken is volgens de raad: vroeg beginnen, in groep 1 of groep 5. Jonge kinderen zijn volgens de adviseurs van de regering ideale taalleerders. Ze kunnen een tweede taal zo makkelijk aanleren, dat het zonde is deze mogelijkheden te laten liggen. Mooi is ook de vaststelling van taalkundigen dat dit weliswaar niet voor alle, maar wel voor een aanzienlijke groep allochtone kinderen geldt. En charmant is de redenering van de Onderwijsraad dat er in het voortgezet onderwijs tijd wordt vrijgespeeld als de kinderen het Engels al veel eerder leren.

Het hele plan staat of valt met het Engels dat de juf of meester van de kleuters spreekt. Dat moet in orde zijn – en dat is het vaak niet. De Onderwijsinspectie noemt de kwaliteit van het Engels op de lerarenopleiding ’twijfelachtig’. Met het oog op de noodzakelijke aandacht voor rekenen en taal, is niet te verwachten dat dat snel zal veranderen.

Het rapport kan een stimulans zijn voor scholen om Engels voor kleuters in te voeren. Verplichten wil de Onderwijsraad het niet. Dat is realistisch, maar het betekent wel dat een te gering aantal Nederlanders zijn talen voldoende beheerst. Dat blijft een probleem dat aandacht verdient, ook al zijn er goede gronden om nu voorrang te geven aan het verbeteren van de Nederlandse taal en rekenen.