Amsterdam claimt immuniteit in zaak-Probo Koala

(Novum) - Amsterdam probeert aan vervolging te ontkomen in de zaak rond het gifschip Probo Koala. Advocaten van de gemeente betoogden donderdag dat de gemeente niet strafrechtelijk kan worden vervolgd. Zij haalden daarbij het zogenoemde Pikmeerarrest van midden jaren negentig aan, waarin de Hoge Raad oordeelde dat een leidinggevende ambtenaar niet kon worden vervolgd in een gifdumpzaak in het Friese Pikmeer.

De raadslieden stelden dat hun verweer niet betekent dat de gemeente geen openbare verantwoording wil afleggen. Maar de gemeenteraad zou daarvoor de juiste plek zijn en niet het beklaagdenbankje, betoogden zij. Het Openbaar Ministerie zou daarom niet-ontvankelijk moeten worden verklaard.

De officier van justitie zei dat het verweer van immuniteit niet opgaat. Het Pikmeerarrest zou wel degelijk ruimte bieden tot het vervolgen van een gemeente en ambtenaren. De rechter geeft hier woensdag uitsluitsel over.

De Probo Koala-zaak behelst de illegale lozing van ruim vierhonderd ton giftig afval bij de Ivoriaanse havenstad Abidjan in augustus 2006. Minstens zestien mensen zouden daardoor zijn omgekomen; tienduizenden omwonenden kregen gezondheidsklachten. Grondstoffenhandelaar Trafigura ontkent verantwoordelijk te zijn voor het giftige afval. In de zaak staan naast en de gemeente Amsterdam ook afvalverwerker Amsterdam Port Services (APS) en de kapitein van de Probo Koala terecht. Amsterdam had volgens justitie nooit toestemming aan APS mogen geven het giftige afval terug het schip in te pompen

Tijdens de regiezitting in de Amsterdamse rechtbank kwam ook de verdediging van Trafigura uitgebreid aan het woord. De raadslieden van de multinational haalden uit naar het OM en hekelen het eenzijdige beeld in de pers. Er zou sprake zijn van 'trial by media'. Ook zou justitie voor Trafigura ontlastende feiten niet hebben onderzocht. Zo zou het dossier slechts een summier beeld schetsen van de gebeurtenissen in Ivoorkust. Zowel politici als media zouden er klakkeloos van uitgaan dat de doden en gewonden in Ivoorkust het gevolg zijn van het dumpen van het afval. De advocaten spraken van 'ongefundeerde vooroordelen' en een gekleurde waarheid.

Ook politici zouden zich daar meermalen schuldig aan hebben gemaakt. Als voorbeeld noemden zij PvdA-Kamerlid Diederik Samsom, die zonder enig voorbehoud in de Tweede Kamer zou hebben gezegd dat 'de echte boeven bij Trafigura zitten'. De slotsom van hun betoog was dat in een ander land allang een streep door de zaak zou zijn gezet.