Aangiften voodooslachtoffers in twijfel getrokken

(Novum) - De advocaten van de Nigerianen die worden verdacht in een omvangrijke mensenhandelzaak, zetten hun vraagtekens bij de aangiften die de vermeende slachtoffers hebben gedaan. Ze eisen dat ze de verhoren van de vermoedelijke slachtoffers op tape krijgen. Dat bleek maandag in de rechtbank in Zwolle bij de tweede pro-formazitting in de zaak, waarvoor verdachten zijn opgepakt in onder meer Italië, Amerika, Duitsland en Engeland.

In Nederland staan in de zaak veertien mannen terecht. Volgens het OM hebben ze minstens tien minderjarige Nigeriaanse meisjes wijsgemaakt dat ze hen in hun macht hebben met voodoo. Zij gaven de slachtoffers valse papieren, vliegtickets en instructies voor het aanvragen van asiel op Schiphol. In Nederland werden de minderjarigen in open opvangcentra geplaatst. Daardoor kon de organisatie volgens het OM gemakkelijk greep houden op de slachtoffers. De meisjes werden jarenlang tot prostitutie gedwongen in onder meer Italië, Spanje en Frankrijk. Tien vermoedelijke slachtoffers werden in oktober gevonden bij invallen bij de verdachten.

Advocaat Jan-Maarten van Gils zette in de rechtszaal zijn vraagtekens bij de verhoren die tot de aangiften leidden. Het OM heeft volgens hem een nieuwe methode gebruikt om die aangiften los te peuteren, zonder dat die methode goed is onderzocht. Bij de methode vertelt een ervaringsdeskundige eerst haar eigen verhaal, om vervolgens de slachtoffers uit te nodigen hun verhaal te houden. "Ik wil na kunnen gaan of zij zijn gepusht. Ik wil er ook een deskundige op loslaten. Het komt zo over als een poppenspel-achtige regeling." Daarmee doelde hij op de Bolderkar-affaire. Bij die zaak eind jaren tachtig werden naakte poppen gebruikt om kinderen te laten vertellen over het misbruik waarvan zij slachtoffer zouden zijn geworden. De kinderen gingen mee in het verhaal en dit leidde, zo bleek later, tot onterechte conclusies.

Het OM weigerde de banden vrij te geven en wees op de verslagen van de gesprekken. "Daar staat alle informatie op die u nodig heeft."

Maar advocaat Van Dijk, die een andere verdachte verdedigde, deed er nog een schepje bovenop. Hij wees erop dat de illegale vrouwen er meerdere malen aan werden herinnerd dat ze geen directe uitzetting hoefden te vrezen als ze zouden meewerken aan het proces. Ook een dominee met wie de vrouwen in contact werden gebracht zou hen hebben gepusht. "De dominee zei: 'Als je de waarheid spreekt, kun je in Nederland blijven.' Maar vervolgens bepaalt de dominee zelf wat de waarheid is. Toen een van de vrouwen vertelde dat ze belangeloos is geholpen om in Nederland te komen, zei de dominee dat dat niet waar kan zijn." Van Dijk eiste daarom inzage in de aantekeningen die de dominee had gemaakt. Die wilde het OM niet geven, de aantekeningen zouden persoonlijk zijn. Dat was volgens Van Dijk niet waar, omdat de dominee ze gewoon aan de politie had gegeven.

Van Gils twijfelde ook aan de oprechtheid van de aangifte. "Het is hard, maar veel meisjes in Nigeria belanden op hun twaalfde al in de prostitutie. Tegen hun veertiende hebben ze al vaak een hiv-infectie." Volgens de advocaat willen veel meisjes daarom graag naar Europa voor behandeling. "Dat bedreigingen met voodoo nodig waren om ze hierheen te brengen, lijkt me daarom sterk." Voodoo is volgens de advocaat alleen gebruikt om de reis naar Europa in te zegenen.

De advocaat pleitte ervoor de verdachten niet langer in voorarrest te laten zitten omdat er weinig bewijs tegen hen zou zijn. Het OM wees op telefoontaps die meer dan genoeg bewijs zouden hebben geleverd om de verdachten langer vast te houden.

De rechter bepaalt donderdag of de verdachten langer in voorarrest moeten blijven en of het OM meer informatie moet vrijgeven.