Moderne manieren 01/03/08

Beste Beatrijs,

In mijn relatie is onenigheid over kaas. Ik ben voorstander van de kaasschaaf (wellicht vanuit mijn calvinistische achtergrond?). Mijn vriend is een ’japer’. Met een kaasschaaf kun je keurige plakjes snijden, maar hij kan er niet mee omgaan en is bang dat hij ook een plakje van zijn duim of vinger afsnijdt. Hij jaapt met een mes tot op de bodem van de kaas, waardoor er een rare U-vorm van korst overblijft. Hoe gaat dit trouwens in het buitenland? Hij vraagt zich af hoeveel gewonden er jaarlijks vallen bij het schaven. Wie van ons lijdt er nu aan het kaasschaafsyndroom?

Schaven of japen?

Beste Schaven of,

Er zijn twee manieren om een stuk kaas te lijf te gaan: 1. met de kaasschaaf of 2. met een mesje, liefst een klein, scherp keukenmesje. Deze twee methodes zijn allebei correct. De kaasschaaf is inderdaad een Nederlandse vinding (hoewel ze hem in Scandinavië ook gebruiken), maar dat heeft niet zozeer met calvinisme te maken – dat ligt aan de stevige, vrij harde kaas die hier wordt gemaakt. Op Franse camembert of op Italiaanse mozzarella en gorgonzola kom je niet ver met een kaasschaaf. Er is geen reden om ruzie te krijgen over mesjes of kaasschaven, omdat degene die de kaasschaaf hanteert toch altijd een mesje erbij nodig heeft om de kaas van z’n korst te ontdoen, voordat er geschaafd kan worden. En degene die alleen met het mesje werkt, zal ook de korst aan de zijkant eraf moeten halen. Bovendien moet de mesjesgebruiker de kaas recht afsnijden, en niet het nare ontkorstingsklusje aan de schaver laten toevallen. Degene die kaas neemt, moet hem zo achterlaten dat de volgende consument niet eerst allerlei ongerechtigheden moet wegwerken. Deze ergernis werd vroeger bestreden met de zegswijze: ’wie de kaas holt tot een schuit, moet de deur uit!’ Het rijm laat metrisch te wensen over, maar de gedachte is helder. Wanneer uw vriend zich aan deze stelregel houdt, is de kwestie van wel of geen kaasschaaf de wereld uit.

Beste Beatrijs,

Op mijn werk zit ik in een kamer met nog drie dames. Een van hen (alleenstaande moeder van drie kinderen) voert regelmatig privé-telefoongesprekken. Onder meer belt ze met haar kinderen, die na schooltijd thuis zitten, om hen te controleren. Laatst duurde een hoogoplopend gesprek met een familielid ruim een half uur. Ik heb beleefd gevraagd of zij voortaan zo’n gesprek ergens anders zou willen voeren, omdat dit mij stoort in mijn werk. Ze heeft toen heel emotioneel gereageerd. Ben ik buiten mijn boekje gegaan?

Gedwongen toehoorder

Beste Gedwongen,

Collega’s op het werk moeten elkaar niet auditief gijzelen met telefonades over privé-sores. Korte controlegesprekjes op het werk tussen een ouder en thuiszittende kinderen hoeven geen probleem te zijn. Langer dan een paar minuten duren die doorgaans niet. Maar iets serieus moet niet en plein public worden besproken, en zeker niet een half uur lang. Dan moet telefoneerder overschakelen op het mobieltje en elders gaan bellen, waar niemand meeluistert en waar niemand van z’n werk wordt gehouden.

U hebt geen zin om naar een soap te luisteren, terwijl het werk dringt. Een wens, waarvan uw collega heus wel de redelijkheid zal inzien. Ze viel tegen u uit omdat ze overstuur was. Kom er nog eens op terug met haar, als ze in een rustiger stemming is. Dan zal uw klacht beter tot haar doordringen.

Beste Beatrijs,

Soms zie je in een rouwadvertentie ook een bedankje aan een verpleeghuis vermeld staan. Is dit niet raar? Voor mijn gevoel behoort in een rouwadvertentie alle aandacht uit te gaan naar de overledene. Zou het niet beter zijn de zorginstelling via een aparte advertentie te bedanken, bijvoorbeeld direct onder de rouwadvertentie?

Onder dank uitluiden?

Beste Onder dank,

U moet ervan uitgaan dat elke mededeling in een rouwadvertentie een functie heeft. Als de hond wordt genoemd, was de hond belangrijk. Soms drukken de opstellers van rouwadvertenties hele verhalen af over wat de overledene allemaal voor elkaar gekregen heeft tijdens zijn leven. Een bedankje aan het personeel is een subtiele manier om de buitenwereld mee te delen dat de dierbare overledene de laatste periode van zijn leven nergens meer toe in staat was. Dat is voor verre kennissen informatief. Die weten dan hoe het is afgelopen. Soms voelen familieleden zich schuldig dat ze het zware werk van verzorging van een dementerende of een lichamelijk afgetakelde niet zelf hebben opgeknapt. Om iets van die schuld in te lossen spreken ze hun dankbaarheid uit in de advertentie. Daar is geen enkel bezwaar tegen.

Beste Beatrijs,

Tot mijn ergernis noemt mijn man mij na vier jaar huwelijk nog steeds af en toe bij de voornaam van zijn ex. Hij heeft geen goede band met zijn ex; ze spreken elkaar zelden of nooit. Ook heeft hij geen last van beginnende dementie. Als ik hem op zijn vergissing wijs, dan zegt hij dat ik het niet goed gehoord heb, want de namen lijken enigszins op elkaar. Doordat er laatst iemand bij zat die het ook hoorde, weet ik dat het echt zo is en dat ik me het niet verbeeld. Het stoort me dat hij mij met z’n ex verwisselt.

Zo heet ik niet!

Beste Zo heet ik,

Het komt wel vaker voor dat mensen de namen van intimi verwisselen. Zussen, geliefdes, ex-geliefdes, vriendinnen zitten dicht bij elkaar in de cognitieve ruimte. De hersenen halen even het verkeerde labeltje tevoorschijn, maar uw man weet heus wel wie wie is. Als de namen van u en uw voorgangster veel op elkaar lijken, is een verspreking helemaal snel gemaakt. Die hoeft niet freudiaans te zijn. Uw man geeft verder geen blijk van gehechtheid aan of terugverlangen naar zijn ex. Dan moet u er maar niet te veel achter zoeken. Blijf hem rustig verbeteren, als hij de verkeerde naam gebruikt. Misschien slijt uw naam er toch nog in, maar misschien ook niet, als uw man aanleg voor verstrooidheid heeft of überhaupt moeite met namen. Zolang uw man u nog geen ’Mama’ noemt, is er geen reden tot zorg.