Klikkers helpen fraude opsporen

De Sociale Verzekeringsbank legde afgelopen jaar ruim 8 miljoen aan uitkeringsfraude bloot. Met dank aan de klikkende burger.

De Sociale Verzekeringsbank (SVB) heeft vorig jaar voor 8,1 miljoen euro aan uitkeringsfraude ontdekt. Dat is een half miljoen euro meer dan in 2006 aan misbruik van AOW, ANW en kinderbijslag werd blootgelegd. Dit terwijl de SVB fors minder inspecteerde. Dat er toch meer onterecht ontvangen geld is ontdekt, is deels te danken aan spontane tips van burgers. Zij spelen hun vermoedens van oplichting door via brieven of telefoontjes. In totaal kwamen er 689 meldingen binnen. De SVB kwam oplichting in de Algemene Ouderdomswet (AOW), in totaal voor 3,7 miljoen, in 434 gevallen op het spoor door een tip van een burger. Dat is 12 procent vaker dan in 2006.

„Wij vragen niet om klikmeldingen en hebben geen speciale meldlijn. Mensen benaderen ons uit eigen beweging. Vermoedelijk willen melders het maatschappelijk belang dienen, het gaat tenslotte om ieders geld”, aldus de SVB. De verzekeringsbank benadrukt dat eigen medewerkers nog altijd de meeste fraudegevallen aanvoelen en opsporen.

Het meest gefraudeerd werd er in 2007 met de Algemene nabestaandenwet (Anw), waarbij in totaal 4,1 miljoen onterecht werd geïnd. Daarbij gaat het vooral om ontvangers van Anw, die stiekem niet opgeven dat zij samenwonen. Ook bij AOW-fraude registreren samenwonenden zich vaak niet als zodanig, om zo een hogere uitkering te ontvangen.

Om fraudeurs te ontmaskeren wordt soms een onaangekondigd huisbezoek afgelegd. Vorig jaar verbood de rechtbank dit in een zaak die de Algemene Nederlandse Bond voor Ouderen (Anbo) aanspande. Ouderen zouden zich door plotseling bezoek geïntimideerd en in de privacy aangetast voelen. De rechter besloot in hoger beroep dat dergelijke controles toch mogen, mits de SVB-controleur zich legitimeert en toestemming krijgt binnen te komen.

Ook in het buitenland voert de SVB met een speciaal team controles uit naar misbruik van sociale zekerheid door Nederlanders. Vorig jaar deed de SVB onderzoek in Zwitserland, Brazilië, Frankrijk, Canada, België en Duitsland. In totaal zijn daar 775 personen onder de loep genomen. Bij 62 van hen was er sprake van fraude. In Marokko en Turkije voert de SVB sinds 2002 extra controles uit op de kinderbijslag. Van de 500 gecontroleerde kinderen bleken 40 niet naar school te gaan en van 24 klopten andere gegevens niet.

Naast de ’ernstige’ vormen van fraude zijn bij AOW’ers en ANW’ers ook veel lichte overtredingen ontdekt. Daarvoor werden ruim 5500 boetes en waarschuwingen uitgedeeld. 8,3 miljoen euro aan te veel betaalde uitkeringen werd teruggevorderd.