Overname van Alitalia blijft weg vol hobbels

Air France-KLM moet deze week met de billen bloot. Vrijdag verloopt de termijn om te bieden op Alitalia. Aan de overname zitten echter vele haken en ogen.

Air France-KLM is de enige serieuze, buitenlandse kandidaat die zich heeft gemeld om Alitalia over te nemen. Vrijdag verloopt de termijn om te bieden op de noodlijdende luchtvaartmaatschappij, die door de Italiaanse regering in de verkoop is gedaan. Rome wil af van haar aandelenpakket van 49,9 procent, want Alitalia heeft enorme financiële problemen: elk dag lijdt het een miljoen euro verlies. Aan de overname zitten echter allerlei haken en ogen.

Een stapje terug in de tijd: het is 2007 en premier Romano Prodi besluit Alitalia te privatiseren. Slechts twee geloofwaardige kandidaat-kopers hebben belangstelling. De ene is Air France-KLM, de andere is het kleine Italiaanse Air One. Prodi gaat, heel tevreden, exclusieve onderhandelingen voeren met de succesvolle, buitenlandse luchtvaartreus.

Inmiddels is het 2008 en is de regering Prodi gevallen. Het lijkt erop dat Silvio Berlusconi de parlementsverkiezingen in april gaat winnen. En Berlusconi is minder happig op een overname door buitenlanders. Dinsdag zei hij dat Alitalia Italiaans zou moeten blijven en dat hij graag zou zien dat een consortium van Italiaanse ondernemers het bedrijf nieuw leven inblaast. Woensdag kwam hij daar op terug: „Ik zou willen dat bij de onderhandelingen met Air France-KLM één punt duidelijk is: Alitalia moet haar Italiaanse identiteit, haar logo en haar wereldwijde kantoren behouden.”

Air France-KLM heeft gezegd dat het de overname niet door wil zetten zonder de goedkeuring van de nieuwe regering in Rome.

Niet alleen nationalistische gevoelens spelen een rol in de beoordeling van zakentycoon Berlusconi. Hij zit ook in over Malpensa, het grootste vliegveld van Milaan. Alitalia steunt nu nog op twee poten: Rome en Milaan. Maar volgens Air France-KLM-topman Jean-Cyril Spinetta is dat juist een van de belangrijkste redenen waarom Alitalia zo veel verlies lijdt. Hij wil van Rome het enige echte knooppunt maken. Het aantal vluchten op Malpensa zal daarom stevig moeten worden gereduceerd.

Dat plan valt slecht in het ondernemende Noord-Italië. Regionale politici denken dat het voor hun steenrijke streek – met een voor Berlusconi belangrijk electoraat – rampzalig is om Malpensa te laten verschrompelen. Het zou de Italiaanse economie tot 2015 bijna elf miljard euro kosten. Vorige maand gingen tienduizend Noord-Italianen de straat op om ’Handen af van Malpensa!’ te schreeuwen.

Ook de machtige vakbonden – negen in totaal – roeren zich. Ze vrezen voor de werkgelegenheid. Air France-KLM zou zo’n 1400 werknemers willen laten afvloeien. Dat is minder dan aanvankelijk werd verwacht. Maar de bonden willen dat wel eerst zeker weten vóór zij met de overname akkoord gaan.

Ondertussen is Air France-KLM in onverwachte juridische toestanden beland. De Italiaanse luchtvaartmaatschappij Air One had ook graag met de regering over de overname onderhandeld en voelt zich gediscrimineerd. Het stapte daarom naar de rechter. Die bepaalde eerder dat de regering niets te verwijten valt. Waarop Air One in hoger beroep ging. De uitspraak wordt morgen verwacht. Mocht de rechter Air One nu wel gelijk geven, dan is de overname door het Frans-Nederlandse bedrijf voorlopig van de baan.

Daarnaast heeft een andere rechtbank onlangs bepaald dat de aankoop door Alitalia van de Italiaanse prijsvechter Volare, in 2006, niet volgens de regels is gegaan. Die verkoop moet daarom over worden gedaan. En ten slotte heeft SEA, het bedrijf dat Malpensa bestiert, een schadeclaim van 1,25 miljard euro bij Alitalia ingediend omdat die fors in slots (start- en landingsrechten, red.) aan het snijden is. Dat betekent nog meer kopzorgen voor de managers in Amsterdam en Parijs.