Alle Nederlandse mineralen verzameld

De eerste mens die, misschien wel in Limburg, op het idee kwam om een stuk uit een vuursteen te slaan en er een werktuig van te maken was eigenlijk een mineraloog. Hij had immers een natuurlijke substantie met uitzonderlijke eigenschappen geïdentificeerd. Zo begint het voorwoord van ’De mineralen van Nederland’, het eerste overzicht van alle mineralen die ooit in ons land zijn gevonden. Het is een fraaie gids voor liefhebbers geworden waarin ook wordt toegelicht waar de mineralen voor werden gebruikt, waar ze zijn gevonden en waar zich nu de grootste verzamelingen bevinden.

Zelf gaan zoeken naar mineralen heeft tegenwoordig weinig zin meer. De meeste echt mooie stukken werden gevonden tijdens de mijnbouw in Limburg en sinds de sluiting van de mijnen wordt weinig meer gevonden. Deze gids vertelt de geschiedenis van ieder mineraal. Zo werd fluoriet vroeger vloeispaat genoemd. Het dankt zijn naam aan het feit dat het makkelijk smelt en was om die eigenschap al bekend in de Middeleeuwen.

Of fosforieten, grijze, afgeronde langgerekte stenen van samengeklit (groen)zand. In Twente werden de knollen op verschillende plaatsen in de streek rond Ootmarsum aangetroffen. Fosforieten bestaan voor 30 tot 40 procent uit het mineraal apaniet, naast vooral glauconiet en kwarts, met daardoor nog stukjes schelp en zware metalen.

In 1926 werd een heuvel tussen Austiberg en het dorpje Rossum aldus beschreven: Men meende met een eenvoudige zandheuvel te doen te hebben en ’t bleek er een te zijn van vette, blauwe zeeklei. Boven op de berg, een halve meter onder de oppervlakte stootte men op een laag stenen. Het waren stenen van een eigenaardige kleur en een bepaalde vorm. En het gekste van het geval was dat je er driehoekige dingen tussen vond. In ’Mineralen van Nederland’ van T.C. Nijland , J.C. Zwaan, D. Visser en J. Leloux staan deze en nog 62 mineralen beschreven. (De gids is uitgebracht door de KNNV: Koninklijke Nederlandse Natuurhistorische Vereniging). ISBN 9789063910037, euro 32,50)

Liever groen licht

Rond het boorplatform L15 ten noorden van Vlieland cirkelen er dankzij de groene verlichting tijdens de najaarstrek 50 tot 90 procent minder vogels rond dan voorheen. Dat blijkt uit een proef van de NAM met groene verlichting. Groen licht op boorplatforms is ontwikkeld omdat veel vogels op hun trek over de Noordzee aangetrokken worden door de fel verlichte boorplatforms. De vogels raken gedesoriënteerd, blijven rondcirkelen en raken hierdoor uitgeput. Bovendien zijn de lampen zo gericht dat er nauwelijks lichtuitstraling is. Gezien het grote aantal platforms op zee heeft dit een aanzienlijk effect op de vogelpopulaties. Ook de veerdam van Ameland is onlangs in het groene licht gezet.

Muizenbotjes

Kinderen vanaf 8 jaar kunnen deze maand in Natuurmuseum in Tilburg braakballen komen pluizen. Aan een braakbal kun je namelijk zien wat voor muis een uil opgegeten heeft. De pluisdata zijn woensdag 13, zaterdag 16 en zondag 17 februari.

De gevonden botjes kun je onder de microscoop nóg beter bekijken. Op het werkblad kun je dan aankruisen welke botjes je al gevonden hebt en van welke muis ze zijn. Aanmelden kan via een mailtje naar receptie@natuurmuseumbrabant.nl.