’Het vak is zo leuk exotisch’

In Duitsland zijn meer studenten Nederlands dan in ons eigen land. De Nederlandse taal en cultuur zijn in trek bij de oosterburen.

„Gazprom en Gasunie werken samen aan een pijplijn”, vertelt Denis Kuznetsov. „Die zitten te springen om mensen die Nederlands en Russisch spreken.” De student neerlandistiek aan de Freie Universitüt van Berlijn maakt zich geen zorgen over zijn toekomst. „Die pijplijn loopt ook over Duits en Deens grondgebied. Die talen spreek ik ook.”

Denis, afkomstig uit Nizjni-Nov-gorod, is een ondernemend type. Hij ging op eigen initiatief naar Nederland om de taal te leren. In Amsterdam deed hij er een cursus Deens bij. Binnenkort studeert hij in Berlijn af op Middelnederlandse taalwetenschap. „Het middeleeuwse Nederlands is interessanter dan het moderne.” Tegelijk doet hij aan politiek. Bij de Groenen.

Vijf studenten neerlandistiek van de Berlijnse universiteit vertellen over hun ervaringen. Ze spreken allemaal perfect Nederlands. Hun kennis van de taal deden ze vaak al vóór hun studie op. Ute Bratz was au pair bij een Nederlandse familie in Straatsburg. Stephanie Heilmann werkte in een pretpark in Bottrop, waar veel Nederlanders komen. Annika Olt heeft een Nederlandse moeder en Yvonne Borchert studeerde een jaar in het Vlaamse Leuven.

„Ik hou van de Vlaamse schilderkunst”, vertelt Yvonne met een mooi Vlaams accent. „Het aardige aan Nederlands studeren is dat mijn vrienden het zo leuk exotisch vinden.”

Het zijn vijf van de circa 200 studenten die in Berlijn neerlandistiek doen. „Het gaat goed met de neerlandistiek in Duitsland”, zegt hoogleraar Jan Konst van de Freie Universitüt. Volgens de Nederlandse Taalunie staan aan de Duitse universiteiten zo’n 2375 studenten neerlandistiek ingeschreven. Volgens de Vereniging van Samenwerkende Nederlandse Universiteiten studeren in Nederland ongeveer 1600 mensen neerlandistiek.

Afstuderen in de Nederlands taal- en letterkunde kan in Duitsland aan de universiteiten van Berlijn, Oldenburg, Keulen en Münster. Een zestal andere universiteiten bieden Nederlands als tweede vak aan. Aan de universiteit van Münster kunnen studenten ook nog afstuderen in Nederlandkunde. In het ’Haus der Niederlande’ daar doen momenteel 230 studenten dat vak, naast de 340 studenten die er neerlandistiek doen.

In Berlijn komen ook regelmatig studenten uit Nederland een paar maanden neerlandistiek studeren. Berlijn is voor Nederlandse en andere buitenlandse studenten extra aantrekkelijk, want goedkoop en sexy. Volgens hoogleraar Jan Konst komt een op de vijf à zes van zijn studenten uit het buitenland, meestal uit Oost-Europa en vooral uit het zestig kilometer verderop gelegen Polen.

Gevraagd of de studenten ook een warme belangstelling voor de Nederlandse literatuur koesteren, valt het antwoord wat tegen. Ze kennen vooral Nederlandse schrijvers die in Duitsland bijzonder gevierd zijn, zoals Leon de Winter en Cees Nooteboom. En schrijvers die aan de Berlijnse universiteit enige tijd writer in residence waren en gastcolleges gaven, zoals Willem Jan Otten. „Ik schrijf mijn scriptie over Otten”, zegt Yvonne Borchert.

Maar de belangstelling van de studenten ligt vaak elders. Stephanie Heilmann bijvoorbeeld studeert Nederlands en etnologie. Op excursie in Suriname ontdekte ze haar thema. Haar scriptie gaat over Duitsers die daar in de negentiende eeuw op de plantages werkten. En over de Hernhutters die zich daar vestigden. Enthousiast: „Het is zo mooi daar. En ze spreken er zo mooi Nederlands.”