Den Haag gaat ’knoop’ Moerwijk ontwarren

De Haagse wethouder Marnix Norder (bouwen en wonen) maakt een ’illustratief loopje’ richting station Moerwijk: langs braakliggend en desolaat terrein, via een onhandig en druk verkeersknooppunt, om stil te houden voor een verkeerslicht dat daar ’verkeerd’ staat.

Achenebbisj, concludeert Norder. Zijn handen jeuken. „Dit gebied moet duidelijk een eigen smoel krijgen.”

In Den Haag zullen straks zes stations worden aangesloten op Stedenbaan. Moerwijk heeft de landelijke primeur. De wethouder onthulde gisteren ingrijpende plannen voor dat gebied, als eerste van alle Stedenbaan-locaties.

Norder schetst graag fraaie vergezichten, maar beschouwt eerst het droevige heden. „Valt het je wel eens op dat er in Nederland meestal wordt gebouwd met de rug naar het station?”, zegt Norder. „Vanuit de trein zie je de lelijkste stukken stad.”

Dat is rond station Moerwijk deels het geval. Ten zuiden is het vooroorlogse Spoorwijk hernieuwd uit de grond gestampt. Maar ten noorden moet de slopershamer nog langskomen. Daar begint Den Haag Zuid-West, een reusachtige naoorlogse wijk. „Er zijn steden die kleiner zijn”, roept Norder vaker.

Zuid-West is een krachtwijk van minister Vogelaar en wordt momenteel grotendeels herbouwd. Onder het gebied staat de handtekening van architect en stedenbouwkundige Willem Marinus Dudok. Hij ontwierp de oneindige rijen met lage flats, die nu plaatsmaken voor eengezinswoningen.

Hoe enthousiast Den Haag aanvankelijk ook was, Dudok beging een fout. Hij had de verkeersontsluiting van Zuid-West gepland over de Fruitweg. Terwijl in de praktijk voor de Erasmusweg langs station Moerwijk wordt gekozen, zegt Norder. „Een misrekening.”

Op het stadhuis noemen ze het stationsgebied Knoop Moerweg. Daar, op de scheidslijn tussen Spoorwijk, Zuid-West en Centrum, komen nu drukke wegen samen. Het is een verkeersader geworden dat nooit zo is bedoeld, vertelt Norder.

Daartussen bevindt zich, als een schijnbare toevalligheid, het stationsgebouwtje. Winkeltjes zijn er niet, treinkaartjes komen alleen uit de machine. Vier keer per uur vertrekt er een stoptrein, in het weekend twee keer per uur. Norder: „Niet iedereen voelt zich er veilig.”

Stedenbaan moet zowel het station nieuw leven inblazen als de verkeersellende oplossen. Die knoop is een hoofdbreker geweest voor de ambtenaren. Ontwarren was volgens Marnix Norder a hell of a job.

Die vergezichten, waar de wethouder zo van houdt, hebben gevolgen voor de buurt. Hij denkt aan een scenario, waarbij een stadsboulevard de ruggegraat van de wijk vormt en de automobilist tot in het centrum brengt.

Maar ondertunnelen kan ook. Dan verdwijnt de auto in de grond en krijgt het stationsgebied de ruimte. Of het gebied verandert ingrijpend waarbij het hele station verhuist naar de haven verderop om zo een ’mini-Manhattan’ te vormen. Norders ambities zijn bijna grenzeloos. „Ik ben benieuwd hoe de stad reageert.”

Sowieso moeten er rond het station zeker duizend woningen bijkomen. In het ideaalbeeld van Norder stappen treinreizigers hier straks over op de snelle tram naar de kust. Treinen zullen frequenter rijden en het station heet dan vermoedelijk Den Haag Zuid om ’als entree van de stad’ te dienen. Het wordt een lange, stroperige weg langs gemeenten, provincie, Rijk en NS. „Maar de stad is geduldig”, weet Norder.