Vrouw verdient 18 procent minder

De loonkloof tussen mannen en vrouwen is in Nederland groter dan elders. ’Vrouwenberoepen’ worden ondergewaardeerd.

De loonkloof tussen mannen en vrouwen in Nederland is groot. Vrouwen verdienen hier 18 procent minder dan mannen. Wereldwijd is het beloningsverschil ’slechts’ 16 procent, in Europa 15 procent. Dit blijkt uit het eerste onderzoek naar beloningsverschillen tussen mannen en vrouwen van het Internationaal Verbond voor Vakverenigingen (IVV), dat de positie van 400.000 werknemers uit 63 landen analyseert.

Belangrijkste oorzaak van de beloningsachterstand van vrouwen is dat zij vooral deeltijdbanen hebben. Nederland is zelfs kampioen deeltijdwerken. „Dat Nederland slecht scoort, was dan ook te verwachten”, zegt FNV-voorzitter Agnes Jongerius, die het rapport vandaag in Genève presenteert. „Maar het hoge aantal deeltijdwerkers is slechts een deel van de verklaring. De achterstand van vrouwen zit vaak nog dieper in de organisatie.”

Uit het onderzoek blijkt dat ideeën over typisch ’vrouwen’- en ’mannenwerk’ de loonkloof veroorzaken. Dat onderscheid is nog steeds springlevend. Slechts 26 procent van de Europeanen werkt in een gemengde omgeving. Vrouwen werken bovengemiddeld vaak in zorg of onderwijs, mannen in de industrie of bouw.

Vrouwenberoepen worden om verschillende redenen slechter beloond dan mannenberoepen. Volgens het onderzoek worden eigenschappen die als typisch vrouwelijk gelden, zoals sociale vaardigheden, minder in salaris gewaardeerd dan traditionele mannelijke capaciteiten. Belangrijke aspecten van vrouwenberoepen worden over het hoofd gezien of ondergewaardeerd.

In de ’vrouwensectoren’ zorg en onderwijs is in Nederland sprake van een relatief grote loonkloof. Daar komen ook veel deeltijdbanen voor. Mannen die voltijd werken, krijgen de bestuursfuncties, terwijl vrouwen in de lagere echelons blijven steken.

„Die cultuur zou moeten veranderen”, vindt Jongerius. „Bij iedere promotie vissen ze steeds uit dezelfde vijver. Maar instellingen moeten echt divers worden, of geslachtsneutraal, waarbij ze uitsluitend op basis van kwaliteiten selecteren.”

Lichtpuntje voor Jongerius is dat vrouwen die lid zijn van een vakbond meer verdienen dan hun vrouwelijke collega’s. Nederland is een van de landen waar die positieve invloed duidelijk blijkt. Hoe meer mensen in een land lid zijn van een vakbond, hoe kleiner de loonkloof.