Gewilde weduwnaars

Jaap Willems kreeg na de dood van zijn echtgenote al snel, en ongevraagd, te maken met vrouwen op zoek naar een partner.

Er zijn ook vrouwen boos geworden op Jaap Willems. In zijn boek ’Late Liefde’ beschreef hij hoe hij na de plotselinge dood van zijn vrouw enorm in de belangstelling kwam te staan van vrouwen die op zoek waren naar een man. Willems werd gebeld door wildvreemde vrouwen die hem uitnodigden voor allerlei uitjes, van zeiltochtjes tot tripjes naar New York. ’Ik ga rond als een asielzoekend huisdier in een wereld waarin fanatiek naar contact wordt gezocht’, scheef hij later in zijn boek. En ook: ’Ik wil niet gevangen worden door een zoekende vrouw’. Zulke dingen doen vrouwen niet, reageerde een aantal vrouwen boos. Maar het was wel zo en het verbaasde de weduwnaar zelf ook.

Toen zijn vrouw onverwacht stierf, waren ze dertig jaar getrouwd en de vijftiger Willems zag zichzelf nu niet direct als een gewilde partij. Jaap Willems: „Er is een duidelijk overschot aan alleenstaande goed opgeleide vrouwen in Nederland. Die willen allemaal een partner die goed is opgeleid, er redelijk uitziet, gezond is en niveau heeft.” De hoogleraar wetenschapscommunicatie en natuurwetenschappen voldeed aan dit profiel. Willems: „Ik heb natuurlijk gevraagd waarom ze mij belden en hoe ze wisten dat mijn vrouw was overleden. Er blijken vriendinnennetwerken te bestaan waarin zulke informatie snel rondgaat. Ik vond het nogal genant. Als ik dan vroeg waarom ze mij zo direct benaderden was het antwoord: ’Ik heb geen keus, als ik wacht op een toevallige ontmoeting vis ik achter het net’.”

Willems zelf stelde zich in op een leven alleen. De rouwtherapeute bij wie hij hulp zocht na de dood van zijn vrouw waarschuwde hem echter: ’Je bent binnen een jaar weer onder de pannen’. Dat klopte ook. Willems: „In die tijd begon ik met het opschrijven van mijn ervaringen en met die van vrienden die in een soortgelijke positie waren. Van die verhalen samen heb ik een boek gemaakt. De Katja uit het boek is dus niet de vrouw met wie ik nu samenleef.”

Willems werd een jaar na de dood van zijn vrouw opnieuw verliefd. Met de nieuwe relatie kwamen problemen binnen die hij niet helemaal voorzien had. Een relatie beginnen op latere leeftijd is duidelijk anders dan op je dertigste. ’Late liefde’ is nadrukkelijk geen handleiding geworden voor ouderen die een nieuwe relatie beginnen, maar vooral een verslag van wat iemand tegenkomt die boven de vijftig een relatie begint. Willems: „Je brengt allebei veel mee. Niet alleen je verleden maar ook gewoontes en spullen. Dan zit je opeens met twee tafels, en welke moet dan weg? Op onze leeftijd ben je vaak gehecht aan spullen. Maar het is ook de manier van boodschappen doen, het huis inrichten. Hoe ga je met geld om?”

Elly Boersma was voorheen advocaat gespecialiseerd in scheidingszaken en heeft nu een praktijk als relatietherapeut. Zij ziet in haar praktijk veel ouderen die in een nieuwe relatie last hebben van ingesloten patronen. Boersma: „Ik heb vriendinnen van vijftig die dolblij zijn met een nieuwe liefde, maar erg moeten wennen. Ik ben zelf op mijn achttiende getrouwd. Dan ga je samen van puber naar volwassenheid. Als je jong bent, groei je binnen een relatie en ook binnen de grenzen daarvan. En als dat niet zo is, gaat het kapot.”

„De eisen die aan een nieuwe partner worden gesteld zijn vaak ook hoog. Als we maar dezelfde belangstelling hebben, wordt dan gedacht, maar het zit vaak helemaal niet in bepaalde eigenschappen. Het slagen van een relatie heeft meer te maken met de bereidheid om naar elkaar te luisteren, of je je kunt inleven in de ander en hoeveel je bereid bent te te investeren in een relatie.”

Jaap Willems kreeg ook te maken met kinderen die moeite hadden met zijn nieuwe relatie. Ook niet alle vrienden ’gingen mee’ : „Je draagt allebei je verleden mee. Soms is er na een scheiding ook een ex-partner die niet goed afscheid kan nemen. Kinderen zijn vaak blij dat hun vader of moeder ’onder de pannen is’ maar zien ook een ander op de plek van hun overleden moeder staan. Die moeten ook hun verdriet verwerken. Dat maakt het wel ingewikkeld. Een grote valkuil is haast en die heb je wel als je ouder bent. Maar in je wens alles snel te doen, kun je ook overhaaste besluiten nemen. Mensen doen vaak te snel dingen weg die ze achteraf liever hadden willen houden. Wij hadden iets vreemds met de boeken die we allebei hadden. Optimistisch zetten we ze bij elkaar in de nieuwe kasten toen we gingen samenwonen, maar dat bleek heel raar te staan. Toen hebben we toch maar aparte kasten genomen.”

En wat doe je met de spullen van je overleden partner? „Mijn rouwcoach raadde aan om die gewoon ook neer te zetten. Want die horen bij je, dat is een stuk van je verleden waar je niet omheen kunt. Sommige mannen willen niets meenemen en bij een herstart niets vertellen over hun eerste huwelijk. Zo heb ik het niet gedaan.”

Uit onderzoek is gebleken dat mensen die een lange relatie achter de rug hebben, meer kans hebben te slagen in een nieuwe relatie. Elly Boersma: „ Je hebt dan beter geleerd om binnen een relatie problemen op te lossen en in een ander te investeren. Mensen die nog nooit een lange relatie hebben gehad, zijn niet altijd even realistisch. De verwachtingen en het eisenpakket worden soms wel erg hoog opgeschroefd.” Willems vindt ook dat je vooral goed moet nadenken over de financiën bij een nieuwe relatie. „Als je ouder bent , heb je meestal meer dan als je jong bent en hebt dus ook meer te verliezen. Je moet het zakelijk regelen. Dat is geen kwestie van vertrouwen, maar van gezond verstand. Het lijkt wel romantisch om alles op een hoop te gooien, maar is dat wel eerlijk tegenover de kinderen. Ik ken heel ellendige verhalen daarover.”

„Je levert ook in als je een nieuwe relatie begint. Een nieuwe relatie is geweldig natuurlijk, maar je betaalt wel een prijs. Ik vond het lastig dat ik mijn rust weer kwijt was. Ik vond ook het prima alleen, je kunt je eigen muziek draaien, doen wat je zelf wilt. Er zitten heel positieve kanten aan het alleen zijn. Ik ben bijvoorbeeld niet zo zuinig, hou van lekker boodschappen doen, lekkere dingen halen. Mijn partner is daar anders in. En als je ouder bent, heb je ook geen zin meer om alles te bevechten. Je hebt niet zo’n zin meer om over de inrichting van het huis ruzie te maken of over de bestemming van een vakantie. Zo wilde ik graag naar een verre bestemming en mijn partner naar Frankrijk. Dan kom je tot een compromis, maar het kan ook leiden tot frustraties. Zo kwamen we op een eiland terecht waar we allebei niet echt zin in hadden.”