Mondzorg voor kwetsbare ouderen

Had vroeger bijna iedereen boven de zeventig een kunstgebit, tegenwoordig houden steeds meer ouderen hun eigen tanden. De behandeling van het gebit is echter moeilijk wanneer de patiënt last heeft van fysieke of geestelijke kwalen. Claar Wierink (27) en Nelleke Bots-van ’t Spijker (34) studeren 16 maart af als de eerste ouderentandartsen van Nederland

Wierink en Bots-van ’t Spijker zijn opgeleid aan de Radboud Universiteit door hoogleraar ouderentandheelkunde Cees de Baat. Hij denkt dat er meer behoefte komt aan ouderentandartsen, doordat steeds meer mensen hun eigen tanden behouden.

„Het percentage patiënten met een kunstgebit is gedaald naar zestig procent. In de toekomst neemt het verder af.” De specialisten zijn er niet voor alle 60-plussers, maar alleen voor die mensen die niet langer voor zichzelf kunnen zorgen. De Baat: „Het vergt een bepaalde kennis om patiënten die dementerend of depressief zijn te behandelen.”

Nelleke Bots-van ’t Spijker, werkzaam in een verpleeghuis in Amsterdam, noemt haar patiënten een kwetsbare groep mensen, voor wie je de tijd moet nemen. Tijdens de opleiding kreeg ze les over dementie, reuma en andere ouderdomskwalen. „Voor een patiënt met artrose kan het moeilijk zijn de mond schoon te houden. Samen met een ergotherapeut zoeken we dan een oplossing. Lichamelijke, psychische en sociale factoren zijn voor BIJ ouderen sterk verweven. Als de buurvrouw die altijd boodschappen doet wegvalt, dan kan iemand zichzelf en zijn mondhygiëne gaan verwaarlozen.”

Bij de behandeling van ouderen is het doel dat de algehele kwaliteit van leven wordt bevorderd. „Als een vrouw erg gehecht is aan haar laatste tand, dan proberen we dat tandje te behouden. Ook al is dat vanuit tandheelkundig oogpunt niet altijd het beste.”

Claar Wierink heeft een verwijspraktijk opgezet in Amstelveen. Technisch gezien is er geen verschil tussen ouderen- en reguliere tandheelkunde. Wierink: „Als ouderentandarts moet je je inleven in de patiënt. Kennis van de psychische en medische achtergrond is noodzakelijk. Om die in kaart te brengen is overleg nodig met bijvoorbeeld de cardioloog. Elke patiënt krijgt mondzorg op maat. Uiteindelijk zou het het beste zijn als in elke plaats in ieder geval één ouderentandarts is.”

Ouderenbond Anbo juicht het toe dat dementerenden en chronisch zieken extra aandacht krijgen. „In het kader van de vergrijzing is het logisch dat dit soort specialismen ontstaat”, aldus een woordvoerder.