"Maar de helft van de Navo is bereid om te vechten en te sterven"

Vilnius, Amsterdam – Het is goed dat de Amerikanen de Navo „onder gezonde spanning" hebben gezet om van Afghanistan een succes te maken." Dat zei minister van defensie Van Middelkoop vanmiddag in de Litouwse hoofdstad Vilnius, waar de ministers van de Navo-landen bijeen zijn.

De Amerikaanse defensieminister Robert Gates zei gisteren dat hij vreest dat de Navo uit twee delen bestaat, waarvan het ene „bereid is om te vechten en te sterven en het andere niet”. Eerder stuurde Gates kritische brieven naar de andere Navo-landen dat ze meer zouden moeten doen in Afghanistan. Vooral Duitsland staat onder druk om niet alleen dienst te doen in het betrekkelijk veilige noorden van Afghanistan, en mee te vechten in het zuiden waar onder andere Nederland actief is.

Van Middelkoop heeft geen probleem met „het stevige optreden” van de Amerikanen. „Het is goed dat hij ons voorhoudt dat Afghanistan echt een succes moet worden”, zei hij.

Afghanistan zelf kreeg vandaag onverwachts bezoek van de Amerikaanse minister van buitenlandse zaken, Condoleezza Rice, en haar Britse ambtgenoot David Miliband. De twee vlogen eerst naar de militaire vliegbasis nabij het voormalige talibanbolwerk Kandahar, voor een ontmoeting met buitenlandse militairen. In de gelijknamige zuidelijke provincie hebben Canadese troepen de leiding.

Canada heeft onlangs gedreigd zijn militairen terug te trekken uit Afghanistan, als andere Navo-landen niet 2000 extra militairen sturen. Maar Rice ontkende dat Miliband en zij Kandahar bezochten om Europese landen die weigeren militairen naar het gevaarlijke zuiden te sturen iets in te wrijven. Rice zei gewoon gebruik te willen maken van de mogelijkheid een gebied te bezoeken waar veel gaande is. „Ik geloof niet dat daarin een boodschap aan wie dan ook schuilt”, aldus Rice.

Vanmiddag spreken de twee bewindslieden met de Afghaanse president Hamid Karzai en andere vertegenwoordigers van de Afghaanse regering. Ook hier zal de gewenste uitbreiding van de internationale troepenmacht aan de orde komen. Ook zouden Rice en Miliband van plan zijn de veroordeling van Sayed Parwez Kaambakhsh te bespreken, een 23-jarige Afghaanse journalist die onlangs de doodstraf tegen zich hoorde uitspreken. Hij heeft een artikel verspreid waarin de vraag wordt gesteld waarom de islam polygamie voor mannen wel toestaat, maar voor vrouwen niet.

De journalist is in beroep gegaan tegen zijn veroordeling, die wereldwijd tot protesten heeft geleid. President Hamid Karzai liet deze week weten dat de veroordeling hem verontrust, maar dat hij er eventueel pas iets tegen zal ondernemen als de rechters over de zaak zijn uitgesproken. De Afghaanse president kan veroordeelden gratie verlenen. Een groep conservatieve geestelijken in Afghanistan riep Karzai gisteren juist op de veroordeling van Kaambakhsh te steunen.