’Het sleutelbegrip is keuzevrijheid voor mannen en vrouwen’

Om de economie draaiende te houden bepleit minister Donner (sociale zaken) regelmatig dat we met z’n allen meer en langer moeten werken. Maar ouders moeten van collega Rouvoet van jeugd en gezin de ruimte hebben om voldoende of juist méér tijd aan hun gezin te besteden.

Zendt het kabinet niet op z’n minst dubbelzinnige signalen naar de samenleving uit?

Nee, vindt Rouvoet. „Beide ouders fulltime laten werken is geen doelstelling van het kabinet. We hebben afgesproken dat de arbeidsparticipatie omhoog moet, vooral ook van vrouwen. Daar kunnen we nog heel wat winnen. Zo ziet Donner het ook. In de discussie blijft nog te veel hangen dat meer arbeidsparticipatie ten koste zou gaan van het gezin. Ik wil juist aantonen dat dit heel goed samen kan gaan. Modern gezinsbeleid en modern werkgeverschap gaan hand in hand. Veel vrouwen werken in kleine deeltijdbanen. Als ze in staat worden gesteld een paar uur langer te werken dan gaat de arbeidsparticipatie al fors omhoog.”

Het Scandinavische model (fulltime werkende ouders en goed georganiseerde kinderopvang) werkt niet in Nederland, meent Rouvoet. „Nederland is een echt deeltijdland. Ouders willen graag voor hun gezin blijven zorgen, ondanks dat er voldoende kinderopvang is. Dat blijkt uit alle onderzoeken.”

Hoe krijgt u ze dan aan het werk?

„Als werkgevers zich flexibeler zouden opstellen dan willen vrouwen best langer werken. Ze lopen nu tegen allerlei blokkades aan: de werktijden, verlofregelingen, kinderopvang etcetera. Daar is echt een wereld te winnen. Bedrijven moeten het doen uit welbegrepen eigen belang. Als een bedrijf zich gezinsvriendelijk opstelt dan willen die vrouwen bij jou werken. Daarnaast zijn er ongeveer 400.000 mensen, onder wie 275.000 goed opgeleide vrouwen, die om allerlei redenen thuis zijn. Vaak om voor hun kinderen te zorgen. Ze geven aan best te willen werken als de werkomstandigheden verbeteren. Daar zijn nog hele velden wit, klaar om te oogsten. Gezinsvriendelijkheid hoort bij modern werkgeverschap.”

Wat maakt een onderneming tot een gezinsvriendelijk bedrijf?

„Als ze rekening houden met de gezinsomstandigheden van werknemers. Er zijn tal van mogelijkheden die nu al praktijk zijn bij diverse bedrijven: flexibele werktijden voor ouders, schooltijdbanen, het zogeheten zelfroosteren, meer thuiswerken of spreiding over de dag, bijvoorbeeld door te werken vanuit huis in de avonduren als de kinderen op bed liggen. Ook van werknemers mag flexibiliteit worden verwacht.”

Wat kan de overheid doen?

„We gaan niet over de arbeidscontracten. Dat is een kwestie van werknemers en werkgevers. Maar de samenleving is er wel bij gebaat als meer mensen aan het werk kunnen omdat ze werk en gezin zonder stress kunnen combineren. Dat vereist een cultuuromslag en daaraan wil het kabinet bijdragen. Concreet willen we meer ruimte maken voor het gebruik van verlofregelingen. Ze zijn er, maar worden lang niet altijd benut.”

Vrouwen moeten van u langer werken en mannen juist weer korter zodat ze meer aandacht kunnen besteden aan hun gezin?

„Het gaat met kleine stapjes de goede kant op. Gelukkig zijn er steeds meer mannen die een papa-dag hebben. Maar ik geef toe: het kan nog veel beter. Ik ken nog heel weinig aansprekende voorbeelden van bedrijven waar jonge vaders worden aangemoedigd tijdelijk een stapje terug te doen in hun werktijden. Mannen zien vaker de nadelen voor hun carrière of salaris.

Het sleutelbegrip is keuzevrijheid voor mannen en vrouwen. We gaan niet de discussie aan de keukentafel overnemen. Of ze willen zorgen voor hun gezin of niet, ze moeten wel in staat worden gesteld die keuze te maken. Daar gaat het mij om.”